Kaplumbağalar da Uçar!

Tersi ve Yüzü - Albert Camus

2012-01-15T20:26:00.000+02:00

Bu incecik kitapta o kadar kocaman bir varoluş var ki... Tahsin Yücel önsözünde Camus'un bu kitabı hiçbir zaman bitmeyen ya da yayınlanması için uzunca süre beklediği, bitmediğine inandığı bir serüven olarak gördüğünü yazıyor. Camus da önsözünde onaylamış. Kitap aslında bitmiş ama düşünceler yürüyor fikrimce. Şimdi ben de bitirdim kitabı ama ellerim ceplerimde bir akış seyrindeyim. Çoklukla izimi kaybettim. Var ya da yok, ters ya da düz, ölü ya da diri tüm insanlar içimde, benimle birlikte kendimle. Kendim, kuşkusuz ki en çok kendim huzursuz ediyor beni Albert Camus'un rotasında.

müzik

Ben üflüyorum şehre sisi

2011-10-22T22:18:00.001+03:00

Akşamüstünün tüm gün ışığını kucakladığı bir gün yine.Kucakları dolu dolu, içi tırmıklanan, geceyi söze boğan, tüm yorgunluğunuaydınlığa bırakıp umarsızca geceyi çağıran adamım yine. Yine yorgun.

Bir an önce açılmasından evvel bir an evvel kapanması ve içeridekalanın kendim olmasını istediğim kapılar var aklımda. Her kapanan kapı, içinekapatsa ve orada kalakalsa ya! Tüm gün kulaç açıp kıyıya ulaşmamak arzusu buserdeki. Avuçlar kapıya yaklaştırılır ya hani, gerçekten kapalı değil mi?...

Çıktığım kapılardan evime dönebilmek için her gün koşuyorum.Yorgunum. Her gün yorgun. Huzursuzum. Sağ gözüm seyiriyor. Elim, kalem tutmazaklım ve nefes bile alışımdaki aceleciliğim size görünmez öyle mi! Ben diyorum,aslında burada değilim, sizin yanınızdaki ben değilim. Bu konuşan, kucaklaşan,uzaklaşan ben değil; bu sıkılan, bu monotonlaşan ve bu yaşayan ben değilim.Yüzüme görünsem gözüm inanmaz, söze gelsem kulaklarım duymaz. Yürüdükçe kendinekoşan, koştukça durakalan; üç adım atıp ikinciyi unutan, yarım uykularında varolan tüm delileri saklayan, size görünmesin diye sürekli gözlerindeki fersizliğibir kırpıp bir açan benim.

Ellerim diyorum o kapıya bir değse, bir hissetsemkapandığını yüzüme, bir görsem gözlerimle. Mezar gibi... Ölüm gibi... İç çekişgibi bu yaşam. Hep bir duracak, hep bir olacak var. Hem susacak, hem konuşacakne çok şey var. Bir baş ağrıları nöbeti saklandı dün içime. Dediler ki bu şehirböyle. Ellerimi uzatıyorum şehrinize, içinden geçiyor bilmediklerim.Bildiklerim yüzüme... Yürüyeyim diyorum koşuyorum ardınıza. Savrulayım diyorum,her yan pek bir yokuş. Dağ, tepe, rüzgar ve en çok da sis. Sisler içindebırakıyorum bazen şehri. Ben üflüyorum şehre sisi. Dönüş yolları hep birkalabalık. Rüyam dilimin ucunda uyandığım uykularım içime akıyor. Ellerim diyorumsizi bende tutamıyor ama sizi itiyor. Yaslansa üzerime işte şimdi kocaman birduvar onu bile itebilecek bir güçteyim. Avuçlarım kanayana dek iterim. O kadar güçlüyüm aslında ya, içimkarıncalanır benim bazen sadece. Olur ya biri görmek isterse diye bırakırımkarıncaları avuçlarımın içinde...

film karesi: Un Chien Andalou

söz verdiğim avuçlarında yuva yapan karıncalar olan adamdır...

Boş bir kahve kupası

2011-07-30T17:28:00.000+03:00

Öylesine bir sabah, uyandığım tüm gecelerin yorgunluğu tek bir sabahta yine üzerimde diyorum. Manasızca geliyor artık bana uyanmak. Dinlenememiş bir bünye, olumlanamamış hayat, anlaşılmak için saatlerce düşünülecek bir ton rüya ve bir an evvel gece olsun arzusu yine içimde. Gece olsun ve o anlaşılamayanlara yenileri eklensin diye…

Oturuyorum masama, darmadağınık kağıtlar, notlar, defterler, daha çok da kitap ve yarısına dek okunup bırakılmış dergiler… Bilgisayar açık yine, dünden tanıdığım müzikler kulağımda. Ben daha play tuşuna basmadan çalmaya başlar ve bir müddet sonra henüz açmamış olduğumu fark edip açarım aynı ezgileri… Cevaplanacak on kadar e-posta vardır hesapta, masamın üzerinde bulduğum ilk kahve lekeli boş kağıda “cevap yaz bir ara” der, bırakırım.

Buraya kadar her şey her günkü gibi. Tek fark bugün bunlar oluyorken kahvem bitti! Boş bir kupaya uzanır gibi uzandım bugüne de ki kupa zaten boştu. Sağlam bir küfrettim içimden, çünkü ben sesli küfredemem. Ne vakit bitti bu kahve allah kahretsin nidalarımda allahı küçük harfle düşünerek çıkar ağzımdan. Sanki bugün yapabileceğim her şeyi yapmıştım ve bir kez daha farkında olmadan o son yudumu tadmışım, öyleyse günün geri kalanına gerek yok diyen bir sinir havli benimkisi, bilmem anlatabildim mi…

Hayatımda olan biten pek çok şeyin son olduğunu hissetmekten kaçmak mıdır bilmiyorum, hiç hissettirmeden bitti. Bittiği süre kadar bir süre benim toparlanmam için hep gerekti. Okul bitti, okul gerçekten bitti demek için zaman gerekliydi. Sevdiğim adam gitti, sevdiğim adam gerçekten gitti. Bu roman da bitti-ki bu roman aslında hala bitmedi. Bu hayat bence bitti, yahu dur hayat hiç biter mi?

Masamda neleri karıştırdığım, o esnada neleri okuduğumu, notlar aldığımı ya da düşündüğümü hiç mi hiç hatırlamıyorum. Çünkü bugün bence çoktan bitmişti. Yahu daha sabahında tükenmişti. Boş kahve kupası duruyor, hem de içtiğini bile anlamamışken, damağında tek bir kahve tadı dahi kalmamışken… Tekrar yapsan ilkine haksızlık olur. Bir romanı bitirdikten sonra ikinci kez okumak gibi, gerçi hayatında çok az kitap okuyanların hep tekrar tekrar okuyup tapındıkları romanları vardır; ama ben hep kahve içerim, çok az değildir ki. Şimdi bana sorsanız en güzeli sabah kahvesidir derim, ama bu sabah onu bile diyememek koyuyor anlıyor musunuz?

Belki bu boş kupayı saatlerce seyredebilirim ve size oradan boş olan bir durum öyküsü bile çıkarabilirim, buna inanmalısınız. Ama yapmayacağım gidip mutfağa bir şeyler atıştıracağım belki bir önceki kahveme ihanet edebilirsem bir kahve daha…

Boş kupa ile boş adımlar atarak salonu geçiyorum. Hiçbir şey düzgün görünmüyor. Mutfağa yaklaştıkça bardağa bakmaktan vazgeçiyorum ve tezgahta duran içine iki kaşık kahve atılmış kupa ve ocakta suyu kaynaya kaynaya bitmek üzere olan bir demlik! İşte şimdi diyorum o dün gece masamda unuttuğum kupa gerçekten bitti. Ve okkalı bir içilmemiş sabah kahvesiyle kocaman gün geceye itilmeye hazırdı benimle… İyi böyle…

10 mart 2011

görsel: the serpent's egg / ingmar bergman

Boşluğun içine bakarsan boşluk da senin içine bakar

2011-07-04T13:05:00.003+03:00

Boşluğun içine bakarsan boşluk da senin içine bakar*.

Delilik ölmektir dedi. Delilik en anlamlı hiçlik. Hiçlik, sizin bindiğiniz gemilerden dönmemek ülkenize. Alıp başını gitmemiz bilmediğimiz yere, sonsuzluğa. Denize, nereye gittiğini bilmeden açılmanın adıdır delilik.

Ne deliler var, o denizlerden dönmediler şehrime. Ne deliler var, size sizin hiçliğiniz suretinde görünmedi diye, bana dediniz, “ona deli deme!”.

Eti kemiği yoktur denizlerin, eti kemiği sözdür delilerin.

Açıldık, sözde bir varoluş cepte. Lafını etmeyin siz de, alimallah size bize üç beş dalga getirsene diye.

Beni sarhoş eden dalgalardır misali, öldürdünüz bizi. Yanmış aklım, sizin yarım dünyanızda kaldı. Şimdi bıraktık biz bu karanlık sulara kendimizi. Delilikmiş, hiçlik ölmekmiş, denizmiş dönülmezmiş...

Düşün bak burası o denizde son nokta, ah bir de avuç avuç karası olmasa...

Boşluğun içine bakarsan boşluk da senin içine bakar.

Eğer boşluk, sen bakarsan boşluk içine bakarsın. Bakacağın boşluklar kendi boşluğundur.

Boş bakışların boş karşılıkları ve boş içimizin sizin boşluğunuzdaki yansıması.

En boş biziz lütfen kabul ediniz.

*Nietzsche aforizmasıdır.

**Michel Foucault, Deliliğin Tarihi kitabında delilerin bir hapishanesi olmadan evvel bir gemiyle denize açılarak hiçbir kara parçasına ulaşamamalarını, denizde kalmaları için gönderilmelerini anlatmış. Ve deliliği ölmek ve hiçlik ile ilişkilendirmiştir...

*** Bu yazı Düşünkara Fanzin 15. sayısında yayınlanmıştır.

The Story Of Adele (1975)

2011-06-28T10:08:00.003+03:00

Yönetmen: François Truffaut
Oyuncular: Isabelle Adjani, Bruce Robinson

Hayaller Yalana

Aşklar Nefrete

Şan şöhretse Aşka yenik düşerse…

Yukarıdaki afişte de görüldüğü üzere -aslında- sırtını dönmüş bir adam

ve aşkını gözünün önünden ayırmayan bir kadının hikayesidir film..

Victor Hugo’nun asil kızı Adele Hugo,

1863 senesinde yaşadığı aşkın kırıntılarını toparlamak amacıyla Halifax’a gider.

Truffaut sinemasına yaraşır bir sapkınlıkla bağlı olduğu sevgilisi Pinson,

Adele’yi görmeyi reddetmekle beraber,

bir zamanlar evlenmeleri üstüne kurduğu o güzelim cümleleri de unutmuş,

oldukça çatal yürekli bir adam olup çıkmıştır.

Ama Adele

–seven kadın,

her şeyi göze alıp sevdiği adamın yanına gelmiş kadın,

sevdiği için hayallerini yalana dönüştüren kadın,

eski aşkının şimdi bir nefretten ibaret olduğunu anlamak istemeyen kadın,

Pinson’un bu halini kabul etmek istemez...

Üstüne üstlük bu sapkın aşkın

Pinson’un ayağına kadınlar sermek,

başkasıyla evlenmemesi için ortalığı karıştırmak,

paralara boğmak,

ona ulaşacağını bildiği yollardan notlar bırakmak

hayatının her anında her an karşısına çıkabilecek bir Adele yaratmak için elinden geleni yapar.

Adele bunların tümünün yalan olduğuna inanmadığı gibi,

babası Victor Hugo’nun da sevgisini hak etmediğine inandığı hayatının,

sevdiği adamın nefes aldığı sokaklarda geçmesi gerektiği inancıyla

bu aşkın onun dayanağı olacak tek şey olduğunu bize gösterir.

Gerçek bir yaşam öyküsünün aktarıldığı filmde Truffaut bunu hep yapıyor,

(Jules at Jim(1962))
(La femme d'à côté (1981))

dedirtecek türden bir bağlılık gösteren kadın,

sevdiği adamın ona dönmüş yüzünü tanımayacak hale gelene dek o sokaklarda nefes almaya devam eder.

Sevgi nesnesinin özneyle buluşamadığı durumlarda,

sevgiye olan açlığın ve kurulan hayallerin,

sevgisini hak edip etmediğini bile düşünmeden bu kadar körü körüne bağlılığı getirecek bir yaşam döngüsü sadece filmlerde olur demek üzereyken aklınıza takılan

bu bir gerçek hikaye olmasıdır !

Bir replik:

Pinson:’Eğer beni sevseydin bu şekilde bencil bir biçimde değil.. Beni senle evlenmeye zorlamazdın.. Eğer birini seviyorsan, onun özgür olmasına izin verirdin.’

Bir Yorum:

Adele kendisini özgürleştiriyor bu sevgide...
Taa ki sevginin öznesine ihtiyaç duymadan sevmeyi kabullenene kadar...

2011-06-25T08:58:00.002+03:00

Farklı işleyen algı sistematiğinin kör dansını izleyin diye bağırabilir şimdi herkes.
Kuşkusuz iç sancılarının evrenini kargılayabilir insanlık bu sabah da.
Yüzeyine dokunulan her nesnenin iç titremesini kulaklarımızda çınlatabilir Tanrı.
Ve tüm birleşmelerin acı inlemeleriyle akıtabilir bizim içimizi.
Herkese aşina bünyemiz, aşina mezarlıklarda bir anda sadece ve sadece kendini yabancılasa!
Sussak da konuşulanlara bir cevap olsak sonra.
Tırmandığımız omuzlardan baksak aşağılara, sonra deniz diplerinden yukarılara...
Görmesek de, işitmesek de, hissetmesek de bir sarhoşluktu deyip geçsek dünyaya!

AZ üzerine Hakan Günday'a mektup

2011-06-23T15:53:00.001+03:00

Kanadığım günden beri sana yazmıyorum. Sana senin isminle hitap da etmiyorum artık. Kör bir bakış oturdu içime, düşünsene, seni bile görmemekte. Dünyanın şekli hakkında fikir yürütmeyi geçmiş ahali, ben desem ya onlara işte aslında tam da yeri…

Size sizin cümlelerinizle cevap vermeyeli belki yıllar oldu. İlk kanamamın üzerinden seneler geçti ve siz hala geçemediniz. Aklımın bir köşesinde tüm insanlığın önünde saygıyla eğilmemi sağlayacak birkaç kişi var hala neyse ki… Ama sormayın şimdi, çünkü insanlık benden geçti.

Nereye gidecek olsak yüzümüze vuracak okyanuslar iyiden iyiye azaldı. Savuracak bir dem rüzgar, bizi çekip çevirecek sonbahar, tüm zamansızlığıyla bizim üzerimizi örtecek dünya yok artık.

Sözün bittiği yerlere geldik, en sevdiğim adamın bile artık yazamadığını duymak kadar koymuyor artık hiçbir şey.

Özetle, bir Derdâ tuttu beni. Dert gibi bir şeydi, içimi kemirdi. Yedi bitirdi. Kafamın içinde güvercinler saçıldı. Kanamam durdu. Derdâ’nın ağlaması durdu, Derda’sı doğdu. Keşke doğmasaydı da Derdâ, Derdâ kalsaydı. Yıktı, geçti. Bakın şu dünyada bir Hakan Günday bizden dünyaya esirdi, şimdi yazar oldu. Keşke dedim bir güz daha geçseydi, bu adamın üzerinden bir silindir daha geçseydi de bir bize bıyık altından gülümseseydi. Gülümseyemedi! Geçti gitti.

Yazarlığı bizden silindi, hele bir de bir yeni yetme daha Oğuz Atay’dan söz etmedi mi? Gözümüze sokmadı mı tüm o içsel nehrini, akışını, durağanlığını, karmaşasını, yazarlığın hazzını, doyum noktasını ve olmayan insanlığı! Halbuki tüm bunlar bundan önce olduğu gibi hep sessiz söylenirdi, Atay’ın ismini bile fısıldarken ürkerdik hala biz. Bundan öncesindeki yazdığı tüm kitaplarında vardı kelime aralarında tamam da, bu kadar bağırmak da şimdi neyin nesi?

Derdâ doğurdu ama artmadı. İkiye bölündü ama çoğalmadı. Bir Hakan Günday vardı Az’dan öncesi ve sonrası…. İki parça oldu içimiz, bir hiçtik biçimleştik. Haberin olsun Hakan Günday, biz bu kitaptan çıkıp gittik…

Vozvrashcheniye(2003)

2011-06-11T19:45:00.001+03:00

The Return-Vozvrashcheniye

Yön:Andrei Zvyagintsev

Oyn: Vladimir Garin-Andrey

Ivan Dobronravov-Ivan

Konstantin Lavronenko-Baba

Natalya Vdovina-Anne

Andrei Zvyagintsevin bu ilk uzun metrajlı filmi, estetik açıdan yönetmenin reklamcı kimliğinin vurgulandığı, hatta bu kimliğin bir sinema filminde pek çok dezavantaja dönüşebilecekken bunu tam tersi yöne oynadığı görülebilecek filmdir. Fotoğraf kareleriyle tamamlanmış, hatta bu karelerle özetlenmiş bir sinema filmi ortaya çıkarmaktadır rus yönetmen.

Anneleriyle yaşayan iki erkek kardeşin yıllar sonra eve dönen babalarıyla birlikte çıktıkları yolculuğu anlatan filmde, rus gelenk yapısının dini referanslarını da barındırdığı söyleniyor.. Filmde “baba”nın sadece bir fotoğraftan -ki bu gösterilmesi yasak bir fotoğraf ile ikon temsili adeta bir İsa figürü olarak gösteriliyor, ulaşılamaz kimse.

Filme bakış yönü bu doğrultuda olduğu sürece Dönüş, dinsel bir alegori olarak karşımıza çıkıyor. İyi olup olmaması değil bakış açımızı değiştirecek hatta gerekirse bizi düşünürken yoracak bir film izlemiş olmanın önemini vurgulamaya çalışıyorum. İşte bu filmlerden biri de Dönüş’tür. Bu filmi “sadece” izlerseniz elde edeceğiniz hiçbir şey yoktur. Hatta oldukça uzun ve sıkıcı bile gelebilir.

Çocuklarıyla yaşayan anne de baba figürünün ayrı bir temsilidir çocukların üzerinde. Babanın olmaması söz konusu, asla bakılmayacak bir fotoğrafta kalması söz konusuyken, “Babanız içeride!” anı, tedirginliği çocukların baba özlemi içerisinde öfkelerini de koruma çabaları birer fotoğraf karesi niteliğindeki görüntülere yansıdıkça daha çok hissediyorsunuz ve filme dahil oluyorsunuz.

Babayı sadece çocuklarının gözünden görüyor olmak filmin gidişatı içerisinde hakikaten yeterli deyiveriyorsunuz. Baba; tolerans tanımayan, ketum, haddinden fazla gizemli, (klasik rus aile yapısından gelen kutsalcılığıyla) hiyerarşist ve ahlakçı olduğu kadar; kanat geren, becerikli, iç-görüsü müthiş, oğullarının bakışlarından ne düşündüklerini, ne anlatacaklarını bilen ve bu duygusal bağı açığa vurmayan bir insandır.

Beraber çıktıkları yolculuğun sonrasında her bir kareyi für dikkat izlettiren film, az diyalog çok fazla mimik ve görüntü kalitesiyle gerilimi had safhaya ulaştırmayı başarmıştır. Yolculukta çocuklardan küçük olanı İvan asidir, gel dersin gelmez, git dersin gitmez… Büyük çocuk Andrey babasına hayran hayran bakar, babası çağırdığında dolu dolu “efendim baba” sıyla görünen bir kişi. Baba, yeme içme balık tutma arasında ara ara, diyaloglarına ulaşamadığımız telefon görüşmeleri yapmaktadır, bunları yaparken de oğullarının üçüncü şahıslarla olan ilişkilerini test etmektedir. Demek ki diyalogların bir önemi yok... Bize verilmek istenen, bir babanın ayakları üzerinde durabilen çocuklar görmek istediğidir. Her ne kadar sert tavırlarla sevgisini belli etmek istemez görünse de, bi içeriden bakışla babadaki çocukları önemsiyor olduğu gerçeğini görmek gerçekten filmde verilen mesajlar arasındadır.

Ivan’ın asi tavırları Andrey’in babaya yamanmaya çalışıyor olması arasında iki kardeşin birbirleriyle aynı kaderi paylaştıkları “babasız geçen” günlerdeki samimiyetleri artık yok gibi görünmektedir.. Ta ki babanın Andrey’i balık tutmaktan geç döndükleri için arda arda attığı şamarlar üstüne Ivan’ın babasına “o ulaşılamaz insana” bıçak çekmesinden “Ona bir daha vuracak olursan seni öldürürüm!?” repliği bize filmin başındaki o kuleden denize atlayamayan İvan’ın masum ve ödlek imajını gözünde oluşturmuş abisine ayrı bir ders teşkil etmektedir. Ivan içindeki en büyük sancılı-sevgiye seni öldürürüm derken kendisini pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da aşacaktır.

Ve final. Mükemmel bir doğanın içerisinde harmanlanmış şiirsellik ve coşku dolu duygu fırtınası. Adada o “kule”den bir tane var. İvan babasından kaçarak koşar ve kuleye tırmanır, baba da peşinden… Ivan “kule”dedir artık, “atlanılması gereken yer” de. Ve ölüme yakındır Ivan değil artık Vanyadır O.

Ve atlanılması gereken yerde, atlamak isteyen, hayattan atılması gereken veya katlanılması gereken duygular eşliğinde şaşkınlık beklenen final değildir.. Tüm hayat boyunca sürmesi beklenen bir sevgi-nefret ilişkisidir aralarındaki. Ve sürecek midir?

Anlamını ikinci kez izlediğimde çözebildiğim fotoğraf kareleriyle son bulur film..

yazının tarafımdan yazılma tarihi:10/2006

Söyleyin nasıl koşulur ki bizden uzağa?

2011-06-11T19:18:00.003+03:00

Bu kapı değil öteki diye bağırsam da artık duymazsınız sesimi.

Bu söz değil öteki.
Bu bakış değil başkası.
Bu anlamak değil kedi.
Bu kapı değil kilit.

Yüzünüze açılan tüm kapılar benim artık.
Söylemeyeyim başka kimseye.
Ötekilerine.
Ötekiler bizi bizden alıyor,
bize sarıyor.

Sakıncalı sözlerin, kelimelerin en üst noktasında...
Yel değirmenleri dostlar söyleyin, gerçekten ne tarafta?

Ben aradıkça kaybolan yüzyıl bizimkisi.
Zaman geçtikçe geçmişe koyan.
Geçmişin üzerine yazan,
geçmişin üzerine yatan!

Söyleyin nasıl koşulur ki bizden uzağa?

Nedir her şeyin tersi sizin anlamınız?

Benimle yakarsan ya işte şimdi kırmızı güneş...
Miro ağıtlarından kalma Duino'ya aşık.
Bu ağıtlardan sonra bize geriye kalan bir kör nesil.
Biz kurt olduk ulanan namelerdeyiz.
Yüzümüzü güneşe dönsek elimizdekiler gidecek.
Geceye üflesek yel değirmenleri küsecek.
Sözümüz ve uğurumuz bin hakikati eşer.
Nereden esti yine bu yel?

Soğukluk getirdim size gerçekten gramla.
Size, bize, en ufak temasında tüyleri diken diken edecek,
nokta nokta alevlendirecek anneleriniz sizi.
Bir kaygı konacak adınıza,
bir kuş konacak ardınıza...

Nesil soluyun beyler!

Kağıttan gemilere kaldık bu bahar da.

Yel değirmenleri ne tarafta?

siz hiç göğe baktınız mı?

2011-05-13T22:41:00.001+03:00

Bu otobüs durağındaki tüm bekleyişlerim birbirine benzemeye başladı yine. Burada durmuş arabaları, otobüsleri, binaları, insanları izliyorum. Kuşkusuz ki bekliyorum; yine gölgesini düşürecek boşluklar bulamadığı için üzerimi örten tüm binaların gölgesinin üzerimden kalkacağı anı. Arkamda bir ritm duyuyorum, bir de konuşmalar. İkisini birbirine uyduruyorum, öyle bekliyorum. Çok ritmli bir konuşma diyorum ve bir anda arkamı döndüğümde şarkı söyleyen bir adam görüyorum. O da konuşmuyormuş ki.

Korkmayın; ne bu binaları, bu adamı ne de gelip geçeni öykümün baş karakteri yapacak değilim. Onlar dünyanın en gereksiz insanının en gereksiz bir başka bekleyişinin parçasılar, o kadar.

Gözlerimi, göz alıcı reklamlardan alıp göğe kaldıracak olsam sadece birkaç kanat çırpışına şahit oluyorum kuşların. Sonra karşı kaldırımda yürüyen insanların adımlarını sayıyorum. Bu gerçekten büyük bir haksızlık! Adımlar daha çoklar, o kesin!

Her baktığım yönün gözlerimle fotoğrafını çeker gibi yapıyorum. Ancak böyle kalabalık bir filmin tüm anlamı, son karesinde görünen ben olabilirim sadece diyorum ve vazgeçiyorum. Etrafımla asla tümlenmeyecek bir yığın gibi bakıyorum. Ama öyle bir yığın ki, yabancı. Ama bildiğiniz yabancı değil, bu bekleyişin bundan öncekilerden bir farkı olması için çırpınan bir yabancı. Mesela karşı kaldırımdan bu tarafa geçmek isteyenler bu kez bu otobüs durağında bekleyen insan sırasının benim yanım olan kısmını boşluk bilmesinler lütfen... Yığının yabancısı olmamak adına yanaşıyorum yanımdaki adama, iyice yanaşıyorum ki geçemesinler....

Yine beni uyduruyorlar çocuk.. Bak güneşe, olmayan gündüz yıldızlarına ve aslında ilk önce kuşlara... Kaç kanadında takılı adım var? Kaç kanadın çırpınan tabiatında nüfusum var? Nerede nefesim, hangi otobüs durağında benim en son çıkan yüksek sesim. Kendime bağırsam ulaşamam, yahu bu adam şarkı söylüyor kulaklarımda. Kuşkusuz ki bekliyorum, bu hikayenin de kendi durağım yolcusunu. Kendi yolcumun ilkin kendini ezeceğini, kendini süzeceğini ve bu duraktan her ilkin benimle geçeceğini.

Söylüyorum yanı başımdan geçenlere, benim yanımı boşluk bilenlere, siz hiç göğe baktınız mı? Kuşları yakaladınız mı? Yahu siz, en son kaç vakit önce gözlerinizle de olsa bir kuş yakaladınız? Kaç kanat çırptı? Gitti mi? Dönmedi mi?

ateş böceği ve eğer yürümezsek bitecek olan bir sokak

2011-03-16T11:42:00.002+02:00

Zifiri karanlıkta oturuyoruz. Tüm sokakta elektirikler kesilmiş. Elime bir fener tutuşturuyorlar, sokağa çıkmalıyız her birimiz. Ay pek parlak değil yine, mat, donuk. Zorluyorlar, fener olmalı. Onlara, "sizin yanına fener alması için zorladığınız diğer insanlar sokakta, bana hiç lazım değil." diyorum, atıyorum kendimi sokağa. Ateşböceği bekleseydim bu kadar gerçek olmazdı hayalim, her yan aydınlık. Feci.

Yürürken çarpamıyoruz birbirimize. Yağmur olsak yağsak yerlerde birleşsek yine iyi. Kimse birbirine değmeden yürüyor. Herkes birbirinin tersi ama herkesin gölgesi benimkinin başka bir eşi. Yaya trafiği desem değil..

Duyduk ki balıklar ölecekmiş bu gece, milyonlarca sardalya dediler. Biz gittik onları görmeye, sorduk biz mi yaptık diye, ses yok. Benim sıkıntım bu sıra insanlardan değil. Hep balıklara üzülüyorum. Sardalyalar ölmüşse depremler olacak diyorum dinlemiyorlar. Köpek balıkları intihar ettiğinde olmuştu, ben balıklara üzüldüğümle kalmıştım yine. Sardalyalar ölmüşse depremler olsun, biz de ölelim diyorum, yine biz ölemiyoruz. Onlar ölüyor. Yahu hep başka başka “onlar” ölüyor. Ben söylüyorum da bakmıyorlar yüzüme bile. Ne yapsak?

Sokak bitmiyor. Yürümezsek bitecek mi? Duruyorum. Herkes duruyor. Kimse kimseye çarpmıyor. Yağmura benzedi sonunda insanlar, bulutlar çok başarılı çalışmalar yaptılar. Gölgelerini yakalıyor herkes gözleriyle. Kiminki kiminkine değdiyse şimdi o koyacak feneri cebine. Gölgeler kaybolsun diye fenerler girecek ceplere. Bir bakıyorum zifiri karanlık yine. Hassktir! Ateş böceği. Ateş böceği. Hayır, benim sesim yine yetmedi. Hayallerimse balıklardan çok etkilendi. Üzülüyorum sardalyalara. Deprem olsa da üzülmesem diyorum, onların ölümlerinin bir anlamı olsa. İnsan ölümlerinin bir anlamı olsa...

Biliyor musunuz yerküre tam da orta yerinden çat diye çatlayacak. Balıklar da işte o zaman hepimizin ağzına sıçacak. Ateş böcekleri donatacak her yanı, sizin bizim fenerleri hepimizin g.tüne sokacak. Geçen gün arkadaşa kimse rüyalarında ekolojik dengenin alt üst olduğunu görmez, o kadar kişiselleştirmedik bu tür meseleleri Akira Kurusawa hata yapıyor dedim. Kişiselleştirebilseydik ateş böcekleri gel dediğimizde gelirdi, balıklar ölmezdi, onlar bu kadar açıklamasız ölemezdi. Biz de gölgelerimizin peşine düşmezdik sadece. Biri bize salak desin de reddedelim demezdik, hepimiz hakkaten salağız derdik.

"Salaksınız" diye bağırdım, kaçmak için fenerlerini çıkardılar hızla. Yağmur çok akıllı da değil ki, çamur yapıyor sadece toprağı, insanları ise yıkıyor sadece. Ondan bile kaçarız ya biz, neyse...

10 mart 2011

bu fotoğraf tarafımdan çekileli biraz bir zaman olmuştur.

sonbahar, vazgeçişler ve akşamsefası

2011-03-12T20:20:00.004+02:00

Catrin Arno

7 ekim 2010

Gökyüzünde hiç yıldız bırakmayacak kadar içime çektim geceyi. Tüm yıldızlar içime batıyorlar şimdi. Parlayan içim, parlayan ruhum ve senin olmayışının koca boşluğuna sarılan sarmaşık geleceğim. Gökyüzünde yıldız kalmayacasına bir derin nefes benimkisi. En anlaşılmazındanım yine. Şimdi uyuyup bir yaz sabahı uyanacağım ve ilerisi şimdiki gibi yine kış olacak. Sonra ben yaz bekleyeceğim.... Öyle umuyorum...

Gitmediğimiz konserin biletleri çıktı geçen cebimden. Dinlemediğim tüm şarkılarda da sen vardın. Seni dinlemedim. Bizi dinlemedim.

Onanmış bir yıldızlı gece daha ve onurlanmış sevgi gazelleri bunlar.

O değil de, bu sonbahar yine dökülmüş yaprakların üzerine işedi biliyor musun?

Alacağı olsun ne söylenebilir ki? Benim söyleyecek bir şey bulamayışım, söyleyecek bir şey olmadığından mı sandılar. Bak, senin de öyle, hep bildim bunu. Şimdi ikimizin de suskunluğundan birileri başına yıldız tacı yapıp takacak. Benim en sessiz zamanlarımda iç sesimi duyacağın kadar konuştum sana. Tıpkı kaynayan bir sudaki atılan çığlıkların resmini yapabilecek kadar duymadın ya da kapalı camlar ardından dışarıdaki yağmuru izlerken tüm asfaltların içinin acıdığını hissetmedin mi hiç?

Şimdi o yıldız taclı insanlar ellerinde birer harita yola çıkacaklar. Tüm o bu nasıl yaşanırdı listeleri günyüzüne çıkacak. Alacaksın birini vuracaksın ötekine. Bu sırada ezberlenmemiş yıldızlar benim içimde olacak. Kendime bile ezberletmek istemediğim tüm yazlar benim içime dolacak ve bir sonbahar yine gelecek, yine işeyecek tüm dökülmüş yaprakların üstüne. Bu böyle...

___

Sonbahar anlasın artık, kaçacak bir delik yok. Sözler kendini hangi ağaca asılı bıraksa döktü onları bir bir. Şimdi sonbahar tüm yaprakların üzerine işiyor anlıyor musun? Sonra hiçbir şey olmamış gibi yeniden ağaçlar dikiyorlar insanlar çekmece bahçeme. Bir sen ektin, bir ben ektim oynuyorlar ve inanın ki bu çekmeceler de hiç çekilmiyor. Yaz, bahar gelir diye umdukları tüm yeşile boyalı gözleri kendilerine işenmiş ağaçların dibinde birer anıt mezar edinsinler söyleyelim. Kapalı çekmeceler ardında hayat zor bilsinler. Ben de bir ara bir kilitli çekmece alayım kendime, çekilmesin bu da.

Sonbahara da söyleyin görünmesin gözüme!

____

Bu bekleyiş Tanrı gibi içime oturacak sonra. Bana durmadan bir şeyler anlatacak. Ben sakin sakin dinleyeceğim. Dinledikçe yaşlanacağım. Gözlerim yok olacak önce, sonra onlardan akan her şey gömülecek. Tanrı anlatacak ben dinleyeceğim. Önce bir iki konuşmak isteyeceğim sonra vazgeçeceğim. Nafile yazacak her şey sonra bu yaz da geçecek.

Vazgeçişim Tanrı’dan değil.

Tanrıya inananlar bilirler, bir tek vazgeçişler Tanrı’dan değil.

Yıldızlar içimden döküldüklerinde geride birkaç harita bırakacaklar. Yapılacak, gidilecek listesi gibi bir şey. Herkes o yıldızlara saldıracak. Gökten düşecek olsa bu kadar tutmak istemezler eminim; ama benim çürümüşlüğümün içinde o kadar çok parlıyorlar ki, gözlerini alamıyorlar. Alacaklar avuçlarına bir bir dikenli teller gibi sızmaya başlayacak avuçlarından. Parlak olacak tüm gücüyle, parlayacak yıldızlar, sonra da bir anda sönecek.

Anlat bize lütfen, nasıl elimizden geldi tüm bunlar?

Nefesler erişemiyor gökyüzü boşluklarına. Daracık sokaklar bile isyan ediyor neden caddeler bu kadar uzak diye. Mazgallardan içeriye akan sadece o saf temiz yağmur suları, içeriye gönül rahatlığıyla akamıyor. Geçemeyecekleri kadar dar bu mazgallar da. Ruhları dışarıda kalmışlıklarıyla çamurlanıyorlar iyiden iyiye. Bir çamur adam heykeli dikmişler geçen güneşe, içerisinde elimizden gelen her şey vardı da, nasıl olduğunu anlatamadı kimse yine.

___

Bitmişliğini unuttuğum kahve kupasına uzanır gibi uzanıyorum yatağıma. Beni tüm isteklerimden arındıracak ve aslında bana birkaç saatlik uyku dışında hiçbir şey vermeyecek boşluğumun ayaklarına dolanıyorum. ( Fonda bir müzik var ama hangi müzik olduğunu söylersem o sizin olur şimdi, o yüzden fonda hangi müzik olsun istiyorsanız o var, benimki de fonda olsun diye böyle var.)

Çok büyük cümleler altında ezildim az evvel biliyor musunuz? En çok da kendi kurduklarım beni meşrulaştırdı sizin hayatınıza. Kimin neyi, nesi varsa o sizin olsundu, ben bana tek parça gerekli değildim artık, dedim ve sustum. Dünya sustu, evren sustu, ahiret sustu, yahu şeytan diyorum o bile elleri cebinde kafasını iki yana sallamak suretiyle sustu. Müziğe eşlik ediyordu belki kimbilebilir... Ben yine müziği kapatmadım ve uyudum. Ben uyurken ve yine fonda o müzik kendini dinletirken, içeriye kim girecek?

___

Koca koca avuçlarımı içime daldırıp sonu gelmeyen bir nefes tutma halindeyim. Avuçların kendin kokar ama bedenine bir bakarsın senden korkar. Uyku diyorlar bunun adına. Eğer tüm pencereleri sıkıca kapatırsan içeriye sonbahar giremez. Eğer gözlerini sıkıca yumarsan geldiğin yere geri dönersin. Müziği bir tek sen duyacak olursan o sana ait olur. Bir kez bile başkasıyla paylaşmışsan senin değildir artık. Avuçlarım içimi acıtıyor.

Uykudan her sıçrayarak uyandığımda odama biri girmiş oluyor. Hayatımdan her sıçrayarak uyandığımda hayatıma biri girmiş oluyor. Kendimden sır gibi her kaçışımda, boş kahve kupasına uzanır gibi uzanıyorum yatağıma. Bu, bu müzikte kaçıncı ruh dansı bilmiyorum, tek bildiğim içimden bir avuçla çıkamamışlığım...

Hiçbir iz bırakmadığı boşluklarda üzülüyor gökyüzü. Gece bile siyaha dokunamıyor şimdilerde. Avuç içlerine dolan sert rüzgarlar üşütmüyor. Ağızlardan tek bir kelime çıkacak olsa bıçak gibi kesiyor. Giyotine vurulmuş dilimiz. Sesimiz çıkmıyor.

“Bana” söyleyin de “konuşmasın” artık.

“Öyle gidiyor hayat... Bu da nereden çıktı aslında gitmiyor!”

“Ne zaman içeriye girsem içeriden çıkan ben olmuyorum.”

“Son kez gel desem biliyorum, tüm diğer sonlar küsecek bize.”

“Sadece saçlarından aralayabildiğim perdeler bu evde hala.”

“Saçlarını da getir.”

“Kapı deliklerinde kaldı aklım. Ben ordan gözledim gölgeni. Bu kapı da nefesimden buharlaştı da sen

gelmedin.”

“Gidişini anlamak için en çok da kapalı kapılarla konuştum ben.”

“İnsanların deliliğinin uzak nedenleri kadar kabarık bir liste getirdim sana, kapımda mısın?”

“Meğer, Akşamsefası, kokan bir çiçek değilmiş; o Hanımeliymiş. Duydun mu, sen Hanımelini çok sevecektin öyleyse, ben de senin Akşamsefası sevdiğini sanacaktım ömrümce? İyi ki gittin, iyi ki...”

12 Ekim 2010

sessiziz

2011-03-09T21:06:00.004+02:00

ayaklarımı bastığım soğuk izdüşümler

beyaz beyaz akıyor yine senin yelinden

bulutlardan sarkıyor beyaz köpükler

yere düştükçe pek bir sessiziz zannediyorlar

beyaz ayazlar getiriyor kulaklarıma

yağmura peşkeş çekiyorum, diyor

senin gürültünü yağmura benzetiyor ve ben beyaz ayazım diyor...

ben yine dayanamıyorum soruyorum,

bu da mı diyorum senin eserin, bu ses de mi senin sesin?

fotoğraf tarafımdan çekileli 5-6 saat olmuştur

bloguma dokunma

2011-03-02T00:59:00.002+02:00

Düşünkara Fanzin 15. sayı

2011-02-26T10:29:00.001+02:00

15. sayı;

"utanç tarihinin yeni bir parçası" ile aybars şenyıldız

"saaattım!" şiiri ile gülşah

"evvel zaman içinde bir varmış" öyküsüyle envehep

"batak piyasası" ile ecvet

otomatik sürreal yazı - çizimleriyle ody saban

"kırmızı saçlı kız" öyküsüyle mehmet m. atik

"vapura el salla" diyen mehmet başıbüyük

yazı-kolajlarıyla mülksüz ve ürk

rafet arslan "karga suyu göz oyar" dedi...

yaprak gözeker ile sessizce paylaştık sevdiğimiz şeyleri...

arka sıradan bildiren mustafa özkan,

"silecekler bir işe yaramıyor" öyküsüyle yağmur güncesi,

"haydarpaşa'nın külleri butimar ve ben" ile marmara

beynimde transparan bir sıkıntı var maja'sı ile rene magritte bir araya getirdi ecvetin tersten yazılmış ismi (:

"kurgulama!" şiir kolaj

bilmem kaç sayı önce "ce" diyip kaybolan

dünyaya küsen adam,

barıştı bizimle "yağmur anlamında bir şans daha" dedi.

"yokoluşun beyenatı" ile yeşim

spike spiegel ile çizitema "sokak" bütünselliğinde

"apartman ışıkları!"

polikinik dilemma' dan "kab us tanbul"...

ankara genç şiir ekip'ten şiir kolaj

"turuncu" ile o gün bilhassa parlak olmak istemeyen ankara güneşini sert sessiz yazdı

çizitema'mız "sokak"tı:

bilal tonga, ody saban, cemal keleşoğlu, yasemin şahin,

onur çetin çizgileriyle katkıda bulundu...

ve düşünkara'nın bu sayısına ilham olan düşünkara film grubu,

fanzinin her aşamasında enerjisiyle ve çizgisiyle katkıda bulunan

adım izleri...

kapak resmimiz roland topor'dan.

şimdilik sadece ankara'da olan fanzinin bu sayısı,

diğer illerde daha evvel dağıtımda yardımcı olan arkadaşlardan ses gelirse

ya da yeni sesler gelirse dağıtılacaktır...

dusunkarafanzin@gmail.com

dusunkarafanzin.blogspot.com

ankara'da:

ardıç kitabevi

ankara kültür evi

imge kitabevi

turhan kitabevi

kitap kurdu kafe,

araftafaray kafe/bar

Eskişehir

* Adımlar Kitabevi
(Eskişehir için iletişim:grigoramortis (et) gmail.com)

batan gemi

2011-02-22T23:20:00.002+02:00

batan gemilere şişelerin dibinden yol verdik

baktık rotamızı değiştiremiyoruz,

şişeleri değiştirdik...

Şişedeki gemiler, 2002-2004 seneleri arasında Ankara özel halk otobüslerinde ücret karşılığı verilen biletleriyle yapılan gemilerdir. 2011 itibariyle devam etme kararı alınmıştır.

gitmek

2011-02-22T22:45:00.000+02:00

gözümü açıyorum bakıyorum bugün de gitmemişim
gitmemek uzadıkça gitmek istememişim
elbet gideceğim...
gitmek istemediğimce gideceğim

fotoğraf tarafımdan çekileli az bir zaman olmuştur.

imha

2011-01-30T11:39:00.001+02:00

imha bulutları indi bugün de gökyüzüne.

kendi rengine benzetecekmiş bizi de

beyaz beyaz akacakmış hepsi

ayaza kalacakmış, yolda kalacakmış tüm gitmek isteyenler

yola çıkmayın dediler

yine siz siz olun beyaza çıkmayın dediler
ne var bunda çıkacağım işte...

Saf aşkın bir de çirkinin içerisinde anlatımı: Jules et Jim (1962)

2011-01-22T19:55:00.005+02:00

dikkat bu yazı film hakkında detaylı bilgi içermektedir.

Yön: François Truffaut

Oyn: Jeanne Moreau-Catherine
   Oscar Werner-Jules
         Henri Sere-Jim

İki erkek ve bir kadın...
Çok iyi arkadaş diyebileceğimiz Jules ve Jim arasında “paylaşılmak” istenen kadındır Cahherine.

Hani vardır ya karşı cinsten çok yakın gördüğün bir insanı bir taraf hep “beni sevgilin yapma” diye bağırırken -evet oldukça istisnai bir durum- kendine engel olamayan öteki taraf  hep çoktan almış başını gitmiştir, yapacak hiçbir şey yoktur. Yaşamak lazımdır. Daha fazlasının olmaması için sebebi yoktur. Sevgili olursa bir gün sona erecek olanlarla birlikte “arkadaş” kalabilme ihtimali de son bulacaktır. Bunu o an düşünmez insan. Fakat, bu film arkadaşlıkla sevgili olmak arasında gidip gelinen ve bir nevi o ince çizgiyi dahi barındırmayan bir yapıya sahip tüm ilginçliği ile...

Catherine’nin Jules ve Jim ile her şeyden önce çok iyi bir arkadaşlığı vardır; ama Jules bunu çok daha fazlasını bekleyerek farklı bir teklif sunmuştur Catherine’e. “Benimle evlenir misin?”. Bu soru bile o kadar alalade bir mekanda, hatta ve hatta ortak arkadaşları Jim’in bile yanında sorulmuştur. Yangından mal kaçırır gibidir...

Jules sorunun sonrasında Jim’e döner ve şöyle der: “Büyük bir ihtimalle kabul edecek” içindeki şüphe bile aslında korkusunun özetidir...

  Bu üçlü ilişkide saf aşık rolünü üstlenen Jules, daha tanıştırmadan önce Jim’i uyarmıştır. “Catherine hakkında sakın bir şey düşünme!”

Bu yeterli mi?

En başından beri engellenen Jim hayranlık beslediği Catherine karşı
hep içinde gizlediği sevgiyle iyi arkadaşı oynamıştır. Jules’un da Catherine’in de dostu olmuştur.

Fakat, Catherine evlendikten sonra Jules ile ilşkilerinin monotonluğundan sıkılmaya başlar... Jim yanlarına geldiğinde ona evliliklerinin durumunu “manastır hayatı yaşıyoruz?” diye özetler. Jim’e ilgisi işte bu sıkıldığı dönemde açığa çıkaran Catherine için, Jules Jim'e bir fikir sunmaktadır:

“Siz evlenirseniz iyi olur, Catherine gitmez hem?”

Onun gitmesi için ortak dostları ile evlenmesini göze almaktadır...

Bu yapılan fedakarlığın gerçekten aşk adına mıdır!

Aşık olduğu kadına başkası dokunacak, hem de gözlerinin önünde olacak tüm bunlar...

Tüm bu fikirlerle yaşayabilme cesareti Caterine’in daha önce gittiği her yerden Jules’a geri dönmesinden ileri gelir.

Bu esnada Jim’in kafasında başka birisi daha vardır.

Onun için gidiş gelişler yapmaktadır.

Catherine’i Jules’un yanına bırakarak.

Evlenmemişlerdir henüz ama Jim’in karar vermesi beklenmektedir.

Ve Jules’un Jim'den istediği gibi “Catherine gitmemiştir hem”,
bakın şu işe Jules un yanında Jim’i beklemektedir.

Jim’den gelen mektuplar kafasının karışık olduğunu, “karar verme aşamasında” olduğunu vurguladıkça Catherine Jules’a her mektubun ardından sorar;
“Jim beni seviyor değil mi?”

  Serde kaybetmemek vardır, yüzüne bile bakamadığı Jules’un cevabı “Evet”dir.

Onun dostu, onun sevgilisi, çocuğunun babası ve son olarak da başka bir insan için umudu olmaya her an hazır biridir Jules.

Akla gelen yine aynı soru. Bu gerçekten aşk mıdır?!

Biri onun için her şeyi yapıyorken, “yanında olmayanı” tercih eden Catherine..
Bir kişi tarafından bu kadar kabulken “reddeden” için bir son seçen, yazan ve yine o sonu oynamaya can atan Catherine.

Bir imgelem olan "direksiyon" onun elindedir ve yüzünde yine "aynaya bakmışcasına" bir gülümseme, Jules “takip” etmelidir ve Jim onun yanında olmalıdır..

Catherine’in yaşadığı aşk mıdır?

Çizin altını; isteyen üstünü çizsin, çünkü  YORUM YAPIYORum;

Catherine sadece ve sadece KENDİNE AŞIK’tır.

Başka kime aşık olursa olsun, bu yetmeyecek, hep bir başkasında da sevildiğini hissetmek için hiç durmayacaktır

(nokta)

1962 yılında yapılmış olan bu film, senesi de baz alınınca, oldukça dramatik bir tablo oluşturmaktadır. Günümüz tüketim toplumunun, derinlikten uzak ilişkilerin, çabucak harcanabilen insanlık senaryolarının hepsini birden bu üç karakterde bir güzel resmetmiştir Truffaut. Araya senelerin girmesi hiç mühim değil, mevzuu insansa bu senelerce önce en uç noktasında bu senaryo ile kalem alınmışsa, bugün de hala aynı ya da bir doz farklı şekillerde gerçekleşebiliyorsa, bir durup bakmak gerekir. Ama yalan yok, bazı insanlar dikiz aynasına bakınca sadece kendisini görür!

İyi seyirler...

not:bu yazı aralık
2006'da yazılmıştır.
yakın zamanda
az biraz
güncellenmiştir.

bildiğin

2011-01-18T10:38:00.004+02:00

kendi kendimize kaldık,
yetmedi den_ize sardık
o da yetmedi, -öylece düz duvara- dedik...
kaldık.

   hani gerçekten öylece...

sonra size sardık,
sizin gözlerde orada hani,
biz, onları da bildiğin d_ize sandık.

   hani gerçekten bildiğin...

en derindeki balıktık ya,
-bildiğin duvara- balıklama dedik de
yine bilmediğin kaldık.

     hani gerçekten bilmediğin...

yasemin şahin

Deli Bal - Pelin Buzluk

2011-01-14T13:56:00.004+02:00

2010 Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü'nün de sahibi Pelin Buzluk'un ilk kitabıdır Deli Bal. Bu kitabı okurken araya zamanlar koymak istedim, onun yazarken ki hissiyatını taşır gibi... Zaman geçti, onuncu öykünün sonundan başladı birinci öykü biliyor musunuz? O kadar güzeldi ki bu serüven... Kitabın kapağındaki Deli Bal almış sürüklemiş gibiydi beni, hani böyle her öykü bitişinde bir kapı aralığından gel bak buraya da der gibi... Öykülerinin hepsi başka başka bir tat verdi. Pek çoğunu çeşitli edebiyat dergilerinde karşılamıştık, uzun süredir yazıyor Pelin. Hepsini bir arada okuma keyfini verdi bize Deli Bal.

Öykü başlamadan evvel yazmış olduğun alıntılara mı kapılıp gideyim yoksa öykü bitiminde tekrar mı dönüp bakayım bilemedim bazen.. Tüm öykülerde ayrı ayrı başka bir üslup yakaladım, hepsini de Pelin bu diye, benimsedim; sonraki öyküde ne ile karşılaşacağımı bilemedim çoğu zaman...

"Deli bal, çok az yenildiğinde sinir bozukluklarına iyi gelen, çok yenildiğinde ise merkezi sinir sisteminde felçlere neden olan bir bal türüymüş. Pelin Buzluk’un Tanrı, varlık, korku, inanç ve tek biçimlilik üzerine kurulu öykülerini içeren Deli Bal kitabı isminin hakkını veriyor. "

demiş Bir Paragraf. Deli Bal’ın tam anlamının bu olduğunu öğrenince ayrı bir parçayla güzelleşti öyküler. Hani kitabın isminde bile bu detayıyla güzelleşebiliyorsa bir kitap, öyküleri de siz tahmin edersiniz sanırım.

İyi okumalar..

fazla mı

2011-01-08T03:03:00.000+02:00

tarihini hatırlamadığım pek çok gün,

saatini anımsamadığım için sizin sabah dediğiniz gece,

el yazısını bilmediğim yazarlar,

sesini bir türlü duyamadığım kaplumbağalar,

doğumunu göremediğim annem,

kanadını tutamadığım kuşlar,

hep yaşamaya meyilli olduğum aşk,

ölümünü görmemek için terk ettiğim sevgilim,

noktasını koymak istemediğim cümleler,

elimi atınca boş olduğuna üzüldüğüm kahvem,

bazı anlar hüznünü duyup kahrolmaktan kaçtığım dostlarım,

köklerini sadece hayal ettiğim ağaçlar,

çocukken yüzüne gülmediğim palyaçolar,

yudumlarken varoluştuğum, sonrasında yok olduğum alkol,

yarasını bile tanımadığım babam,

bana baktığında yüzünü görmediğim adam,

sonunu çekmeyi istemediğimiz için hala yaşıyor olduğum hayatım filmi,

sizi fazla mı sevdi?...

Rene Magritte - Le masque du genie

2011-01-07T13:09:00.003+02:00

rüyamda tom waits'ten time'ı damien rice söylüyordu. avuçlarımın arasındaki bir kitabın içinde de siyah beyaz bir resim. resimde ağaç, çok fazla gölge ve bir adam. hayranlıkla seyrediyordum. sanki uzun süredir bakmayı özlediğim bir resimmiş ve ben onu sonunda bulmuşum gibi. birkaç da sözcük vardı ben cümle kuruyordum, resim sözcüklere susuyor, adamsa ağaç gibi kuruyordu; damien rice ise tom waitsin gölgesinde şarkı söylüyordu. durup eşlik ediyordum şarkıya. gölgelere özenip alıyorum cebime rüyamı. uyanıvermişim, ilk cümlemdi:
"anne, ben dün kimin gölgesiydim?"

Annem

2011-01-05T13:28:00.003+02:00

Ben sadece annemle uyudum dediğimde erkek arkadaşlarım çok güldüler. İşlevi olmayan bir uzuv taşıdığımı zannediyorlardı. Onlara bunun aslında işe yaradığını göstermek isterdim, ama nasıl? Annem her şeyimden haberdar. Ona mı sorsam? Benim her şeyimi bilir annem. Benden daha iyi düşünüyor. Oldukça mantıklı konuşuyor, her dediğini yapsam hayatta hiç kötü bir şey olmaz sanki. Çok uzun boylu değilim. Yakışıklı da değilim. Kızların ilgisini çekmiyorum. Küçükken arkadaşlarım benimle top oynarlardı. Sokaktan geçen kızların üzerine fırlatırlardı topu, ben hiçbir şey anlamazdım. Şimdilerde anlatıyorlar yine kızların üzerinde kendilerinin olduğunu, bir takım oyunlar. Uyurlarmış sonra, ben de annemle uyuduğumu anlatmaya başladığımda onların anlattığı hayatlara benzemiyor cümlelerim. Hep yatmaktan söz ediyorlar ve göğüslerden. Ben anneminkilerini biliyorum. Küçükken oynamama izin verirdi. Hatta küçük kardeşim onu daha çok emdiği için ona bir ceza vermiştim. Bir daha emmeyecektim. Annem çok üzüldü. Büyüyene dek emmelisin dedi. Şimdi arkadaşlarım oldukça büyükler ama hala emmekten söz ediyorlar. Bunu anneme şimdi söylesem ve ben artık vazgeçtim anne, seni emeceğim desem, ne der ki?

.......

Dün denedim, anneme, seni emeceğim dedim. Annem ses etmedi. Emeceğim, dediğimde vücudum irkildi. Kollarımdaki tüyler birbirinden bağımsız gibi duruyordu. Avuçlarım gerildi. Bu hissi bilmiyorum, daha önce emdiğimde olmazdı herhalde, hatırlamıyorum. Bazen arkadaşlarım anlattığında olurdu. Emmek böyle hissettirdiği için mi güzel? Annemin açıklaması gerekli ki anlayayım. Yarın bir daha mı sorsam?

.......

Bugün anneme sormadan onu emmeye başladım.Önce pütürlü bir tad geldi dilime. Tadı kötüydü, yutmadığım sürece sorun yoktu. Keyifli olmaya başladı sonra. Dudaklarım uyuşana kadar emdim. Bizim evin döşemeleri gibi kokuyordu. Babam bizi küçükken havaya kaldırmadan yere atardı. Bu oyun gibiydi. Tıpkı arkadaşlarımın topa vurmasına benzerdi. O zamanlar hissederdim bu kokuyu. Anneme doğru atardı bizi. Hani arkadaşlarım da yolda geçen kızlara fırlatırlardı ya topu, tıpkı onun gibi. Emmeye devam ettim. Bu kokuyu sevdim. Arkadaşlarıma benziyordum artık. Ellerimdeki o gerginlik gitmişti, sarıldım sıkıca. Bir ara gözümden yaş geldi. sanırım bu arkadaşlarımın bahsettiği ıslaklıktı. Elimle alıp yüzüme, dudaklarıma, anneme sürdüm. Emmeye devam ettim. Bir anda biri gelip beni sırtımdan çekiştirdi. Annem sessizdi, öyleyse bu kimdi. Kardeşim olduğunu düşündüm. Umursamadım. Ben emecektim bugün, tüm gün ben emecektim! Babam olamazdı annem demişti bir keresinde, onu gömmüştük uzağa. Sıktım iyice annemi, bırakmak istemedim. Arkamdakiler iki kişi oldu ya da hep iki kişiydiler bilmiyorum... İki kolumdan tutup çekiyorlardı beni geriye doğru, daha fazla sarılamadım anneme. Yere düştüm sırtüstü. Ortalık zifiri karanlıktı. Kimseyi göremiyor gibiydim, iki kişi aralarında konuşuyorlardı anlamıyordum. Gözlerim gözyaşımdan puslanmıştı, karanlık bile net değildi. Karanlık net olur muydu ki? Birden bir fener ışığı belirdi, kocaman bir toprak yığınının üzerinde, bir onu görebildim. Aralarında konuşuyorlardı. Bağırıp onlara bizi yalnız bırakmalarını söylemek istedim, bu tür şeyleri hep annem söyler nasılsa diye ben sustum. Annem de susmuştu. Fenerin ışığı bir tahta parçasını aydınlattı. Bir şeyler vardı, yazı gibi, görüyordum artık. Karanlığı bile görüyordum, iyiydi, anneme tutsalar ya şu ışığı, o korktu herhalde, konuşmuyordu. Orada olan iki kişiden biri erkekmiş, sesi daha net çıkıyordu, ama ne dediğini anlamıyordum. Annem ses etse de gitseler şunlar dedim. anne söyle de gitsinler diye bağırdı içim. Adam birden daha net konuştu:

"Daha bugün gömülmüş, neyin oluyor bu senin, napıyordun sen?"

film karesi Un Chien Andalou

"Beni öp ki kendimi öpeyim"

2010-12-24T18:21:00.002+02:00

"Ben tekim, bir taneyim, biriciğim" anlamına gelecek, aslında kişinin böyle söylediğini bile fark etmediği, bir şeyler dendiğinde sanki kişi aynanın karşısına geçmiş yüzünü - saçını itinayla okuşuyormuş hissi veriyor bana. Hani bıraksan aynayı öpecek, kendisine sarılacak falan ! Bunu bir de başkasını seviyor görünüp başkası tarafından seviliyor olmayı bu hisle bağdaştıranlar var ki tam bir kaos. Sevmeyi, ilgi göstermeyi ezberledikleri senaryo kitaplarını günyüzüne çıkarıyor, yaşla birlikte artık o kitaba ihtiyaç duymadan hissettiriyorlar en gerçek olmayanı. Mevzuuyla alakalı ama ayrıca da düşünülmesi gerektiğine inandığım bir şey:

-- sahte tanrılar yaratarak tanrıcılık oynamayın. bir sevginin, oluşumum, katışımın ardına arkasına gizlenip küçük küçük tanrılarınızı sokağa salmayın. o parçalar koca bir bütüne işaret ediyor ve o bütünü de çok insan aslında er ya da geç gayet de güzel görüyor...

Buradan hareketle "insan bazen sadece düşünür"e geleceğim. Gayet güzel görüyor dedik ya, gördüklerini yorması kafasına vurulması sonrası olduğunu bildiğim gibi, şunu da biliyorum ki, görmesine rağmen yine de kafasına vurunca bir daha görmemeyi oluşturması ancak mümkün... Deneyim, bazen "sadece düşündüklerimizi" hayata geçirmemiz için şart! Kafamıza vuran yine biz oluyoruz, herkes aslında .

Bazen yaptığım özeleştrilerden önce bir genel durumu eleştirir buluyorum kendimi. Dikkat, sesli özeleştiriden önce. Karşımdakiler "e sen de öylesin, kendin söyledin" dediklerinde benim de içten içe "e sen de öylesin" demeye çalıştığımı farkına varmıyorlar. Daha ne diyim?

Aman diyorum dostlar sessiz olun, bu "genel" çok vahim bir şey. herkes orada da, ısrarla yok orada değiliz dediğimiz için bu kadar çok cümle dilimizde, sokaklarda, dimağımızda, kitaplarımızda.. onlar olmasa ne yapardık tanrı aşkına!

Herkes birinin karşısına geçip aynaya bakmışçasına kendini mi okşayacaktı da, sevdiğinin de kendini okşadığını bilmeyecekti ne olacaktı! Bu yüzden sadece kadınlar ya da sadece erkekleri ilişki içerisinde eleştiren düşünürleri çok müphem buluyorum. (ilk aklıma gelen aşkın metafiziği- schpenhauer)

Herkes önce kendisine aşkını bilecek(!), eleştirecek, sonra diğerini bilecek... "sonrası iyilik güzellik."

"Beni öp ki kendimi öpeyim" benzerinde bir replik vardı 99 francs filminde, işte bu adamı sevebilirim demiştim içten içe, sonra kendimden korkmuştum... (Herkes kendinde eksik olanı sever demişti, bak sen şu işe, yine schpenhauer...)

Kendimden korkmuştum, kendimden hep korkarım da, bence işte şimdi, şu anda gelsin bir ben kimim, neredeyim tangosu ve toplu bir dans showu...

Bakınız lütfen, kadınların topukları kıçlarına batıyor, erkeklerinse uzuvları...

E hadi o zaman hep bir ağızdan: biz düşelim de bu dans sürsün, sonsuzluk ve bir gün için!

Bir şeyler söyleyeceğim..

2010-12-24T17:58:00.000+02:00

Bir şeyler söyleyeceğim..

Mevzuu daha çok siyaset oluyor, hiç sevmem paylaşım ağlarında bunu konuşmak için didinenleri ama yapıyorlar, atıyorlar ortaya bir iki cümle.. Karşılarında iki kelimeyi yan yana getirebilen, konuşan insanlar görünce, hani kendi söylediğini onaylamıyor diye, bunu sana örgüt söyletiyor diyerek karşısındakinin cümlelerine değil, sevmedikleri o örgütle birlikte kişiliğine odaklı sataşıyorlar. Bir örgütün idealizesiyse de bu onun kişileşmiş hali farkında mısın? Madem tartışmayı bilmiyorsun, o zaman al aynayı karşına kendi kendine konuş, kendi kendini sev.. Herkes seninle aynı şeyi konuşmak zorunda değil.

Bir de tüm bu tartışmaların sonunda iki kişinin de aslında birer "karşı" olduğunu görmüyoruz muyuz, işte o zaman akla geliyor "bizler, onlar, siberler." Düşünce var icraat yok, bir şeyler icra etmek için iki kelime kurana baştan ayağa saldırı.

Şimdi bu Düşünkara neye celallendi demeyin hiç. Bu senaryo çok tanıdık değil mi? Ben - sen - biz - onlar - siberler çok yaşadık çok da yaşayacağız. Konuyu sadece siyaset olarak düşünmeyin. Tüm tartışmaların sonu kişiliğe edilmiş hakaretlerle son bulmuyor mu? Dinlemeyi, tartışmayı bilmeyenler yüzünden...

Yahu o değil de, sana karşıydı eskiden birileri, bana karşı olanlar da vardı, tamam. Şimdi bir de "sana bana ona bize herkese" karşı olanlar neyin nesidir... Yanında kendinden bir tane görmedikçe de bu vurguları, saldırılarla sürmekte. Ben onlara siberler diyorum artık, kısa ve tek cümledir işte böyle hikayeleri.

O bu şu olmadan önce insan olmak lazım. Sonra tartışmayı biliyorsak tartışma çıkarmak lazım. Aynı şeyleri tabii ki konuşmayacağız ya da aynı şeye tabii ki dönüşmeyeceğiz yanlış olmasın.. Tartışmak bence çok verimli bir şeydir, ama bu verim kesinlikle ego tatmini değil. Ego tatmini özlü bir sonu arzuluyorsak da cümle arasında söylediğim gibi aynaya bakıp konuşmak yeterlidir. Bilmeyenlere öğretecek bulunur.

____

Not: Bunu ilk önce Düşünkara Fanzin'in blogunda yayınlamıştım. Sonra herkes benimle aynı şeyi konuşmak zorunda değil cümlem aklıma geldi, fanziniz biz bu cümlelerimi nasıl kapsayıcı bir merkezde dile getiririm diyerek vazgeçtim, buraya atıyorum. Sevgiler.

"Auteur" yönetmen François Ozon, Kumun Altında ve Veda Vakti filmleri

2010-12-17T22:18:00.006+02:00

Gerçeklik adına gerçekliğin reddi:

Kumun Altında(2000)
(Under The Sand - Sous le sable )

Yönetmen/ Senarist: François Ozon

Oyuncular: Charlotte Rampling, Marie Drillon, Bruno Cremer

“Sitcom”, “Havuz”, “8 Kadın”, “5x2” "Kumun Altında" “Angel” filmleriyle uluslararası arenada haklı bir üne kavuşan François Ozon, ölüm üçlemesi adını verdiği serinin ilk filmidir Kumun Altında. Yönetmenin Veda vakti adlı bu üçlemenin 2. filmini bu filmden daha önce izledim. Toplamda beş filmini izlemiş olduğum Ozon’un, “auteur” kuramını konuşturduğu “kamera-yazar” statüsünü bu filmde de oldukça başarılı bir şekilde yansıttığına inanıyorum. "Sessizlik”in konuştuğu filmlerinde, repliklerin eksikliğini kapatan muhteşem oyuncu seçimleriyle karşımıza çıkmıştır yönetmen denilebilir.

Bu yazıyı yazmadan önce yaptığım araştırma sonucu yönetmenin tarzının Bunuel esinli olduğu ve onun çizgisinden kendine has bir yolda devam ettiğini öğrendim. Bu sanırım bu yönetmenin neden tüm filmlerini izlemek isteği duyduğumu gayet iyi açıklıyor. Bunuel esinli dendiğinde akla “gerçeküstücülük” geliyor, fakat Ozon’da bunun biraz daha farklı bir yansımasını görüyoruz. Gerçeküstücü film ögelerini yine elinden geldiğince yoğun anlatımlarla kullansa da, daha çok “gerçeğe yaklaşmaktan kaçan” ya da bi o denli “yakın olmak için gerçeküstü çaba sarfederek yaşamaya çalışan” insanların oluşturduğu senaryolarıyla akılda kalıcı nitelikte filmler sunuyor Ozon bize. İzlediğim diğer filmlerinden de ilham alarak şunu söyleyebilirim ki, “sürekli bir red hali” var bu yönetmenin pek çok filminde...

Kumun Altında adlı filmi üçüncü filmidir Ozon'un, “İlk filmlerimde kendi yaşantımı dile getiriyordum. Sağa sola saldıran bir halleri vardı. Sanırım artık, tahrip etkisi daha az olan filmler yapmaya başladım. Başka hayatlara da uzanabiliyorum şimdi” demiştir. "Tahrip etkisi daha az olan filmler yapmaya başladım" demesi bence yanlış, her zaman kendi hayatımız bizim tahrip etmez çünkü, ayrıca bu filmler gerçekten başka türlü bir tahrip zaten, diyip notumu da düşeyim.

Kumun Altında filmi, görünüşte kocasını kaybetmiş bir kadının trajik portresini sergiliyorsa da, aklını yitirmeye doğru sürüklenen kadının marazi tutkuları ve fantazilerini konu alır. 25 yıldır evli olan profesör Marie (Charlotte Rampling) ve Jean (Bruno Cremer) orta sınıf mütevazı yaşamlarından memnun, huzurlu bir çifttir. Her yıl yaptıkları gibi, tatillerini geçirmek üzere batı Fransa kıyılarındaki yazlık evlerine doğru yola çıkarlar. Jean yüzmeye gider. Sahilde uyumakta olan Marie saatler sonra uyandığında, kocasının denizden dönmemesi üzerine cankurtaranlardan yardım ister, tüm araştırmalara rağmen Jean’ın izine rastlanmaz. İşte bu noktadan sonra Jean ile ilgili “gerçeklerin reddi” başlar. Öyle bir ruh haline bürünür ki kadın bazen izleyiciyi bile “ölmemiş olabilir mi!” sorusu üzerine yöneltir.

Gerçek olana yaklaşmamak adına, kocasının eşgaline uyan bir ceset bulunur ancak Marie, onun Jean olduğuna inanmaz. Çevresindeki dostlarının çabaları sayesinde, kendisini duygusal ve cinsel anlamda başka bir dünyaya sürükleyecek çekici bir erkek olan Vincent (Jacques Nolot) ile birlikte olmaya başlar. Ancak, Marie’nin kafasında hala kocasını aldattığı düşüncesi ve onunla hala var olduğunu düşündüğü bir ilişkinin şizofrenik halleriyle izleyiciyi bu acıya ortak eder. Kocasının öldüğüne dair pek çok ipucunu görmezden gelen ve mutlu olmayı değil, sadece biraz daha kocasıyla olmayı arzuladığı hayatın kollarına koşarken son bulur film. Hayır filmdeki her şeyi anlatmadım, öyle bir yanılgınız olmasın...

Bu şekilde trajediyi yaşayan güzel kadının, çıldırma sürecinde, izleyiciye ölümün gerçekliğinde boğulmayı reddeden bir insanla birlikte hayata bakma imkanı veriyor yönetmen.

Senaryoda da imzası bulunan François Ozon, konuyu çocukluğunda duyduğu ve bir adamın denizde kaybolmasını konu alan hatıralarından yola çıkarak oluşturmuş. Ardından da konu hakkında uzmanlarla ve sevdiklerini kaybeden kişiler ile görüşmeler yaparak detayları incelemiş ve o iç dünyayı bu filmle oldukça iyi resmetmiştir...

Ölümün tetiklediği “DÜRÜSTLÜK” üzerine : Veda Vakti(2005)

(Le Temps Qui Reste)

Yönetmen / Senarist: François Ozon

Oyuncular:

Melvil Poupaud,

Jeanne Moreau,

Valeria Bruni Tedeschi

Yasama veda üzerine bir film...

Ölüm kapıyı çalınca ölümün tetiklediği “dürüstlük” üzerine benzerine az rastlanır bir öykülemeyle beyazperdeye taşınan “Veda Vakti (Le Temps Qui Reste)”, yine auteur kuramını konuşturduğu François Ozon sinemasının ölüm üçlemesinin ikinci filmidir. Bbu filmde ana temayı oluşturan "bir erkek melodramı", insanın kendi ölümüyle başa çıkması üzerine kurgulanmıştır.

Daha önce "Kumun Altında" ile Ölüm üzerine bir film daha yapan Yönetmen François Ozon, "Veda Vakti"ni hangi sebepten çektiğini şu cümlelerle dile getiriyor:

"Her şey Ölüm üzerine bir üçleme yapma fikri ile başladı. Üçleme, sevilen birinin Ölümü ile başa çıkmayı anlatan ve “gözyaşının olmadığı bir melodram” olan "Kumun Altında" ile başladı. "Veda Vakti", kendi Ölümünle yüzleşmekle ilgili daha çok. Üçlemenin son halkası ise bir çocuğun Ölümü üzerine olacak." demişti. Bu cümleyi söyledikten ve benim bu yazıyı yazdığımdan tam 4 sene sonra (2009 yılında) The Refuge filmini çekti..

"Kumun Altında"da Jean'ın Öldüğünden emin olamıyordunuz. Öldüğünü kabul etmek de mümkündü, inkar etmek de. "Veda Vakti"nde Ölüm kat'i, tartışmasız bir gerçek. Romain'in hayatta kalma olasılığı ile ilgili olarak hiçbir şüpheye yer bırakmak istemedim. Bu yüzden tedavisi mümkün olmayan bir kanser türünü seçtim. Karakterin bu denli genç olması hastalığı daha da zalim kılıyor. "Kumun Altında"nın aksine "Veda Vakti"nde soru işaretlerine yer yok. "Kumun Altında"da ne Jean'ın boğulduğunu görüyordunuz ne de daha sonra ceset ile karşılaşıyordunuz. "Veda Vakti"nde ise ben Ölmekte olan bir bedeni göstermek istedim. Romain'in Ölüme olan yolculuğuna eşlik etmek, onun geçtiği evrelerden geçmek istedim.” diyen yönetmen tam da bu anlattıklarını gerçekleştirdiği bir film koymuştur ortaya.

2005 Valladolid Gümüş Başak En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görülen filmin başrol oyuncusu Melvil Poupaud, üstün cesaret gerektiren sahnelere sahip filmde, bizi de içine çeken ve pek çok kereler şaşkınlık yaratan karelerle baş başa bırakıyor. Romain’in cinsel tercihinin erkeklerden yana olması filmde ayrı bir farklı noktayı doğuruyor, bir erkeğin gözünden izlediğimiz arzu yoğunluğunu, ölümün soğukluğu ile birleştirmeyi isteyen Ozon, yapmış yine yapacağını dedirtiyor.

Filmin konusundan biraz bahsetmek gerekirse, kendisinden başka bir şeyi önemsemeyen Romain, genç bir moda fotoğrafçısıdır. Ailesi ile ilişkisi mesafelidir, hemcinsi olan sevgilisi Sasha ile ilişkileri yolunda gitmemektedir. Romain’in hayatı fotoğraf çekimleri sırasında geçirdiği bir baygınlıkla alt üst olur. Genç adam tedavisi mümkün olmayan bir hastalığa yakalandığını ve önünde yaşayacak sadece birkaç ayı olduğunu öğrenir. Ölümü üzerine doktoruyla yaptığı konuşmalar, bana biraz Nietzsche’nin söylediği o “Ölüm benim Ölümüm ve bilmeliyim her şeyi!” havasını verdi diyebilirim.

Tedaviyi reddeden Romain, bizleri "ben olsam ne yapardım" sorusunu sormaya ister istemez itiyor. Zaten her kim ki nerede bir ölüm sözünü açsa yaptığımız gibi oluyor tüm bunlar... Yönetmen, filmdeki Romain karakterine “inkar etmek” senaryosunu yazarken, bizleri de bir isyana teşvik ettiği inancındayım. Ölümü beklemeyi seçen Romain, herkese veda amacıyla bir bir uzaklaşmayı tercih ederek, iç dünyasına uzanan bir yolculuğa çıkıyor. Romain adım adım Ölüme yaklaşırken kendisi ile hesaplaşıyor ve o ilk başlarda tanıdığımız asi adam dünya ile barış imzalıyor...

Bu süreçte hayatında en çok değer verdiği büyükannesiyle görüşen Romain, hayatın aslında çocukluğumuzun bir uzantısı olduğu kabulünü yeniden bize hatırlatıyor bu yolla yönetmen. Romain’i sık sık çocukluğuna götürerek ailesine yakın-uzak olmasının sebepleri üzerine bizleri bir serüvene davet ediyor. Aslında çok kızdığımız insanlar en sevdiklerimiz, hep uzak olduklarımız bize en yakında durmak isteyenler olduklarının çıkarımını da yapmamıza fırsat veriyor.

Romain’in Ölüm acısını paylaşmak için, yalnızca kendisini anlayacak olanın Ölüme en yakın duran insan yani büyükannesi (Jeanne Moreau) olduğunu düşünmesi ve onunla yaptığı konuşmalar da filmin ayrı bir etkileyici bölümüdür denilebilir.

Romain’in hayatında kendi adına yoluna koyduğu ama etrafındaki insanları altüst eder gibi görünen tavırları aslında –kendince- onlar için yapılmış büyük bir iyilikten öte değildir. Ölümün, bu soğukkanlı tavırları korumasına yol açması, etrafında tanıdığı insanlara uzaklaşırken, hiç tanımadıklarına da yakın olmasını sağlayarak anlatır yönetmen. Gelecekte öleceğini bilerek son günlerini yaşama hakkı verilmiş olan bir adamın ardından yeniden dünyaya gelecek belki de “kıvırcık saçlı” bir başka çocuk içinde de umudunu barındırmaktadır film. Ve o çocuk, bizi Ölümün o içine çektiği karamsarlık havasını tümüyle alıp götürerek mavi engin denizlere orada olduğunu bilmek üzere bırakıp, Romain’e “Veda Vakti”nin geldiğini anımsatır..

Her şeye rağmen kesinlik odur ki, bu film size "Ölüm" kelimesinin baş harfini büyük yazdırır...

François Ozon, ölüm üçlemesini, geçen sene(2009) çektiği The Refuge filmiyle tamamlamıştır. Bu yazıları seneler öncesinden alıp temize çekerken, bu filmi henüz izleme fırsatı bulamadığımı fark ettim, ... En kısa sürede izlediğimde ayrıca yazısını yazmak isterim, iyi seyirler.

Yasemin Şahin

Not: Bu yazı bir vakit İnfo Ankara gazetesinde de yayınlanmıştır.

Hangi trendi bu beni getiren

2010-12-10T19:55:00.005+02:00

Trenden indim. Hızlı adımlarla yol alıyordum. Ben gidiyordum ama yaklaşıyordum sanki. Yaklaşıyordum olduğum yerden daha başka bir yere. Bulunduğum yerde bırakamadıklarım benimle geliyordu. Ben istiyordum onları. Hal bu ya, uzaklaşarak geliyorlardı. Düşünsene kamerayı geriye doğru yavaşça hareket ettirdiğin hızda nesneye de aynı hızla zoom yaparsan elde ettiğin görüntüyü. İşte öyle bir şeydi benimkisi...

Gittim sonra -oraya. Biz onunla hiç aynı havayı solumamış gibiydik. Hep bir sonsuzluk vardı. Yaşadığımız yerde biz kendimize yakındık uzundur, şimdi ise birbirimize yakındık. Başlangıçta anlattığım kamera çekimini her an yaşıyor. Kendimizden uzaklaştıkça birbirimize yakınlaşıyorduk bu kez. Neyin nasıl olduğunu bilmenin önemi yoktu. Her nasılsa bizim kabul ettiğimiz şekilde var olmaya devam edecekti. Karşımızdakinin varlığını bilmek güzel gibiydi şimdilik, bir de fırsat varken aynı yerde olabilmeyi çoğaltmak.

Bir koridor düşünün, dar ve kalabalık. On kişi vardı ve inanın çok kalabalıklardı. Ankara'nın tüm sokaklarında yüzlerce insana kalabalık olduğu için bazen inanılmaz bir coşkuyla katlanıp bazen de kötücül bir olumlanamazlıkla nefret eden ben, on kişiyi bile çok kalabalık bulmuştum. Onun etrafındaki her insana kim olduklarını merak ederek, soru soran gözlerle bakıp bunu cümlelere dökmesini seyrettim önce. Bana yaklaştıkça gözlerimi kaçırmak istedim. Merak dolu bakışlarının hedefi olmaktan kaçmak istedim. Ama orada olmak, aslında çok da fazla kaçamamak demekti. Sorular benimle birlikte orada bulunan arkadaşıma yöneldiğinde onun sadece benimle birlikte geldiğini belirttim, ondan önce atılarak. Bana baktı sonra küçük bir gülümsemeyle, kimseye sormadığı bir soru sordu. Soruyu kimse duymadı, bundan emindim. Ben duymuştum ve verdiğim cevaptan sonra, bir an bu kez ne söylediğini hatırlamadığım bir şeyler söyledi. Kendi sesimi bile yabancılamış olmama şaşırmaktaydım o an, cevap vermiştim ama o ses benim miydi? Belki de boğazıma yapışan bir şeyler vardı da ben onlardan arınmalıydım tanımak için. Hiçbir şey yapmadım. O konuşmaya devam ediyordu, ne söylediğini cümle olarak anlamasam da, kelime kelime duyuyor gibiydim. Dudaklarına ve gözlerine bakıyordum. Onunla aynı anda konuştuğumu hissedercesine kelimelerini sanki ben söylüyor, kendi sesimi duyuyor ve yine yabancılıyormuş gibi hissediyordum... “Akşam” “Neden?” “Beklemiyorsan” “Sen” Ne zaman?” “Sessiz” Dikkatlice dinliyordum bizi. Ama sanki sadece dinlemem yetmeyecekmiş gibi bir an durdu. “?” . Soru işaretini bir hışımla çıkardı o dudaklar... Bir an irkildim. O an, bana zoom yapan kamerayı elimin tersiyle yere indirebilirdim, ama yapmadım, elimi tuttu, çekti beni içeri. O, on kişi kaldı arkamızda. Dönüp bakmadım kimseye, halbuki en iyi arkadaşım da oradaydı, ama o beni anlardı, sessiz kalsam iyiydi. Nereye gittiğimizi bilmiyordum ama bileğimden tuttuğu ellerini seyrediyordum hayranlıkla. O ise hızlı adımlarla benim önümden, beni de çekerek yol alıyordu koridorda. Çektiği bileğimi, avucunun ısısıyla her geçen saniye daha sıkı sarıyormuş gibi hissediyordum. Isısıyla sarıyordu beni. Durdum bir anda. Ben durunca avcundan kaydı bileğim, demek ki o kadar da sıkı tutmuyormuş dedim. Kim ısıtıyordu öyleyse bizi? Ben mi?... Koridor bitmişti, gidilecek bir oda yoktu, niye vardı ki o zaman kordior, alınacak yol da kalmamıştı. “Bitti.” Dedim. “Bu kadar mı?” dedi. Onunki bu kez benim sesim değildi. Doğruladım...Anlar geçti...

Tam da kapı girişinde duran ben, aslında o kadar da yol almadığımızın kanıtı ve çaprazımda duran arkadaşım ona bakıyorduk. Bir anda bakışımızdan rahatsız olmuş olmalı, koşar adım bizden uzaklaştı. Adımları çok hızlıydı yanımdan nasıl geçtiğini bir an bilemedim. Gülümsemediğini biliyordum, çünkü ben de gülümsemiyordum. Geri döndü ve çok yakın olarak çapraz arkamda durdu. Arkamı dönemiyordum. Arkadaşımın gözünün içine bakıyor ve nefes almak istiyordum. Nefes alıyor muydum? Bileğim yanıyordu. Sonra döndüğümde gülümsediğini fark ettim ama bana değildi. “Burada başlayacak bir şeyler var değil mi” dedi. Ben de artık o on kişiden kimseyi ortalıkta göremediğim için birilerini bulup bize yardımcı olmalarını isteyecek gözlerle baktım etrafıma ki, “Yardıma ihtiyacımız var mı?” dedi. Cevap veremedim, her şeyin öylece kalması gerekiyordu, bizimde kendimizde.

İçeriye geçtik, tüm o görmediğim kalabalıkların arasına. İkinci sıraydı tabii ki benim yerim. Üstelik önümüzdeki sandalyeler boştu. Sanki daha fazla kişi orada olacak gibi, bir dolu sandalye konmuştu ortalığa. Oturduk. Konuşmaya başladı birisi. Hepimiz onu pür dikkat izliyorduk. Bir an ona döndüm, aynı sıradaydık ve o benimle arasına bir beş kişi olmasını uygun görmüş gibi oturmuştu beş sandalye sonrasına. O çok kalabalık on kişinin yarısı... Bu bana başlığı olmayan bir yazıyı okumaya başlıyormuşum gibi hissettirdi. Kalan beş kişi aslında hiç yok muydu? Başlığı ben mi koyacaktım. Başlık olursa, o beş kişi de yok olur, sadece ikimiz mi kalırdık? "Bir başlık bulmalıyız", dedim hızla, konuşan kişinin cümlesine noktayı koyduğu anda. Herkes hep bir ağızdan onayladı. Ona baktım. O, bana bakarak ama aslında herkesle konuşarak cümleler söyledi, ben yine kelime duymaya başlamıştım. Ses yine benim sesim gibiydi. “Doğru” “Yalnız” “His” “Çok” “Biz”... Sessizlik olmuştu, bakışları “noktaydı bu” diyordu. Herkes onayladı, bir ben kaldım öylece. Benim anlamam diğerlerininse kaybolması gerekiyordu, olmadı. Yine yüzümüze kendimiz yapışmıştık... "Başka insanlar sıkıntısı” dedim. Başlık buydu. Çok belirgin. Konuşan kişiler bir şeylerin sıkıntısını alıp içine çekiyordu şu an, bense onu... Başlığa uyuyorduk güya, her şey doğruysa ben neden rahatsızdım?

Yanımda oturan arkadaşım, o an geçen kırk beş dakikayı ve benim arkadaşım olması dolayısıyla orada bulunmanın anlamsızlığını hissetti bir an, eve dönmek üzere ayağa kalktı. Arkadaşımın kalktığı ve diğerlerinin tüm sıkıntılarından bahsettiği an aynı andı. Arkadaşımın ardından baktım ve ona yüzümü geri çevirdiğimde, "Napcaz şimdi" der gibi baktı aramızda kalan ve kimsenin kalmadığı beş kişilik boşluğa. Üzüldüm. Sadece üzgündüm, hem de konuşan kişiye bakarak üzüldüm... Konuşan kişi bana baktı, üzüleceğim bir şey söylememişti halbuki. Yaptığımdan utanarak bir an evvel yüzümü yere çevirdim, suçlu gibiydim. Beni suçlu yapmıştı o soru. “Sorularla ilerleyelim” dedi biri. Benimse soracak bir şeyim yoktu… Herkes çok meraklıydı. Cevap vermekten daha mı kolaydı soru sormak? Neden herkese konuş dediğimizde bu kadar çok çıkmıyordu sesleri. Sonra, onun o gün bana onu gördüğüm andan beri sadece soru sorduğunu hissettim. Bileklerim yine yanmaya başladı. Sorun bileklerim. “Sorun benim ve bu değişmeyecek” dedim yine konuşan kişinin tam da noktasından sonra. Herkes onaylayan bakışlarını yöneltiyordu bana. İşte o anda herkes, bir sır uzaklaştı sanki, hani o kamera gibi ve ben yine kendime yaklaşıyordum. Ona baktım. Kalkmıştı yerinden. Kapıya doğru gidiyordu. Bir eliyle diğer bileğini ovuyordu. Canı yanıyormuş gibiydi, sıcak mıydı, hissetmek istedim o an, ama olmazdı. Kalkamazdım yerimden, sorun bendim.

Saatine bakıyormuş, ben inanmadım ama “saat kaç” dedi ona bakarak biri, o da ovduğunu sandığım avcunun içinde olan bileğini yeniden yukarı kaldırıp söyledi. Ben “sabah” diye geçirdim içimden, şu an saat sabah olmalı, bu kadar kötü şey başka bir zamana yakışmazdı. Herkes yavaşça toparlanmaya başladı. Çıkıp gittiler sessizce. Tüm sandalyeler bomboş kalmıştı, o on kişi yok olmuştu ve onla aramda yine kendim kalmıştım. O da gitmişti. Sorun bendim. Çıktım ben de yol alıyordum, ama yine yaklaşıyordum sanki. Her şeyi ardımda bırakırken ben yine onunla geliyordum. Çıktık ama içimizden hızlı adımlarla, hangi trendi bu beni getiren, sordum kendime, işte şimdi altımızda kalsaydı ya... Söyleyin de söylesin hangi tren?

bir düşün parçası

2010-12-07T21:24:00.003+02:00

Kadının bir düşün parçası olduğu kesin. Bu kadın düşün içerisinde saç tanelerini bırakıyor işte şimdi. Avuçlarında topladığı saçları birbirine sarıp topak yapıyor adam. Kadın düşün içinden kopsa da saçları bende kalacak diye seviniyor. Kadın gitmek istemiyor ki.. Yok olan saçlarını aramıyor bile. Sadece birkaç cümle kuruyor adama. Cümlelerin anlamında kızgınlık belirtisi var. Adam kadının yüzüne bakıyor, ama yüzü gülümsüyor. Cümlelere bakıyor, yüze şaşırıyor. Anlam veremiyor. Saçları avucunda bir tür kadın elektiriği taşıyor sanki. Cümlelerle daha da ısınıp adamın avuçlarını yakıyor. Kızıyor adam, sonra kadının gülümseyen yüzüne bakıp vazgeçiyor. Bir saç tellerine bir de kadına ölesi geliyor. Ölüyorlar. Ölürlerse içinde saç telleri büyümeye devam edecek. Bir düşükopmuşlukla devam ediyorlar ölmeye...

-bir elim sende bir de bende, herkes kendinde ölesiye.

resim: Ody Saban

biraz

2010-12-07T20:57:00.001+02:00

Biraz izin verin. Kuş seslerini özledim. Bana izin verin. Sessizlik... Lütfen, bakın, gerçekten izin istiyorum Herkes biraz sussun. Kuşlar konuşsun. Biraz da onlar kavga etsinler, uçsunlar falan. Kanatlarına özeneyim. Kirpiklerimi hızlı hızlı kırpayım sonra, kuş kanadına benzeteyim...

martikibinondelifanzin

Mouvement Introductif

2010-12-04T11:07:00.001+02:00

Mouvement Introductif

Saklı resim blogu.

kahve eşliğinde güncellenir,

kahve eşliğinde izlenmesi tavsiyedir.

Bilgisayarımda 3 gb ı aşan bir yer kaplayan oradan buradan aparttığım, bazen nereden bulduğumu yazdığım, bazen fanzinleşip yazmadığım ya da nereden bulduğumu not etmeyi unuttuğum görsel işleri arşivleyeceğim blogum.

İzlediğim filmlerde en çok sevdiğim, o filmin çok ön plana çıkmamış ama çıkmasını gerekli gördüğüm karesini ya da sizinle aynı yeri yakalamış olmak pahasına filmin en ön plandaki karesini paylaşabilirim...

Bazen gördüğüm bir şey başka bir resmi/fotoğrafı vs. çağrıştırıyor ve eşleştiriyorum, bazen de sayfalarca yazmak istiyorum ondan kmlerce uzağa kopuyorum, onu bazen görüyorsunuz burada, bazen de ben bile görmüyorum...

Evden çıkmamakta ısrar ettiğim zamanlarda yaptığım uzun telefon konuşmalarımda telefondakine çaktırmadan tura çıkıyorum. Bazı günler sabahları post-rock eşliğinde kahve yudumlayarak aylaklık yaptığım şu günlerimin güzel yanlarından biri diyebilirim bu arşiv...

Senelerdir sadece karşılaşınca kaydettiklerim, şimdi kaydetmek için çıktığım keyifli turlara dönüştü.

Hani -alt tarafı bir bloga- bu kadar anlam yüklenirdi, o da benden beklenirdi zaten!

Neyse ben mutluyum, paylaşayım istedim.

soğuk gece

2010-12-03T23:13:00.001+02:00

bu soğuk gecede sırtımı yaslandığım en soğuk duvarıydın hayatın
ve ben ısınmak için titriyordum
ben titrerken sen dişlerimin arasından parmaklarını kaçırıyordun
duvar üstüme yıkıldı,
titremem durdu...
parmaklarını birbirine sürterek elindeki kanı hissetmeye çalışman kadar muhteşem bir şey yoktu
ta ki o kanı benim üzerime sürterek oradan uzaklaşana dek...

fotoğraf : Andrey Tarkovski

sinema... sevgilim...

2010-12-01T22:55:00.005+02:00

foto: Louise Daddona

Sinema sevgilimdi, tüm sevgililerim onlarla film izlediğimde kendilerini onun yerinde sanıyordu. Çantamdan usulca çıkarttığım tüm filmlerim tüm gecelerimin yaratıcısıydılar da, sizler geçirdiğim tek bir geceyle sahip olmuş hissediyordunuz kendinizi.

Sinema hissetmenin, sinema tadmanın, sinema hayata dokunmanın anahtarıydı. Hani o hiç çantamdan çıkartmadığımdı; istemeyince ya da istenmeyince boynuna halka geçirip ihtiyacım olmadığında oraya buraya astığım değil, hiç içimden çıkmadığım yerde benimleydi.. Tüm sevgililerim bir filmi onunla izleyeceğim için bu kadar gözlerim ışıl ışıl sanıyordu da o filmi daha önce kaç kişiyle izlediğimden bihaberdiler.

Hayatta sizi sadece sinema ile aldattım diyebilirim, ki itiraf ediyorum; çünkü sizi sadece sinema ile hissedebildim... Hayır, şaşırmamalısınız! Kendisini bile sadece rüyalarında hisseden biriyle muhatapsınız... Gerçekliğin bir yansıma olduğuna ve yansımasıyla mutlu ya da mutsuz olduğuna kendini inandırmış biri... Şimdi siz yoksunuz ve yok olacak olsanız bile hala aldatmaya devam edeceğim! Sinema, hayattaki en büyük arzu nesnem benim!

“Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum.” dedi Pavese bir konuşmamızda. Sinema bir aynaydı benim için de, dedim ona da. Karşısında hiç kapanmayacak yüz yaralarıma makyaj yaptığım, kendimin mi onun mu daha gerçek olduğuna her vakit şaşırdığım...

Müziğe soundtracklerle, öyküye film eleştirileriyle, kısa film senaryoları ile başlamış; yazdığım her öykü kafamda şekillenir dediğimde dostunun bile şaşkınlığına maruz kalmış biriyim. Bazen bir romanı okumam aylar sürebiliyor, çünkü biliyorsunuz sizin gerçek hayatınızdan bu kadar sahne seçmek gerçekten zor iş...

- - Bir şey anlamadım

- - O senin anlaman için değil!

Hali hazırda aynı sayfada bu iki satır Pi filminden replik yazıyorken başka bir cümledeki ifademe biri şunu demişti:

- -Nasıl yani?

Cümlenin gerisini siz düşünün. Bence o an bir sahne de aynen şöyleydi:

Eline bir parça çamur/bok yüzeyde her ne varsa senin üstüne sıvayarak “bu nasıl”, “şimdi nasıl”, “hadi bak şimdi daha iyi değil mi?” diyen biri. Ve ben sadece kendimin duyacağı bir şekilde “İşte şu an gerçekten boka batmış durumdasın en somut varlığı ile gerçeklik budur işte, sen hala kendini ve insanları başka başka görmeyi düşle. Onlar en yüzeyinden tüm boku üstüne boca etmeye hazır ve seni bekliyorlar. “ ...

Hayatımda en çok bu sahne yeniden oynanıyor ama herkes de mi bu role uymak için bu kadar yer arıyor diye düşünmedim değil, akli melakemi elde ettiğim günden beri. Burası işin anı kısımları, ki ben biliyorum anılar gerçekten bir yığındır!

“Günleri değil anları hatırlarız.” demişti Pavese başka bir konuşmamızda da. İlk aklıma gelen film kareleriydi, anı... Zaten siz de hep ölmeden önce gözünün önünden geçecek film şeridinden söz ediyordunuz. Bense size o film şeridini her gün görüyorum diyemeyendim... Kaldım mı hep ben; kendimle, filmlerimle...

foto: Hour of the Wolf / Bergman (1968)

Şimdi her kim kime “sinema” dese, oturup en azından bir üç cümle konuşacak halde. Filmlerle benim aram yok derken bile üç cümle kurabilen kimseleriz alimallah. Sinema ise üç cümle ile koskoca öyküler anlatabilecek olan. Titreyerek ağladığım bi an aklımda mesela şu an ve o anda aklımdan geçen onlarca cümlenin yüzümden okunuşu. Ben karşımda olsam okurdum, çünkü ben yazmıştım senaryoyu ve bu yüzden en anlatabilecek olandım, ve kendisiyle yatan da bendim. O ise birlikte olduğunu sanan. Bergman’ın filmlerinde Liv Ullman’ın rolünü nasıl bu kadar iyi aktarabildiğini sanıyordunuz ki, Bergamn’la yatan da Ullman’dı zaten... Gerçekten onun olan. İşte ben titrerken kamera başkasının gözlerindeydi ve maalesef o kamera kullanmayı bilmiyordu. Çünküyle devam etmem gerekiyor bu cümleye ve şüphesiz ki bir an-ı var aklımda bunu açıklayabilecek

- - Bu kitaptaki erkek karakter daha baskın olmalıydı bence.

demişti ve kaybetmişti o kamera kullanabilme hakkını. Leigh Cheri’de kendini görememişti. Anima, animus diye bir şey vardı, ve tabii ki persona - hani Bergman filmi olmayan. Her kadın içinde bir erkek taşırdı ve bir erkeğe bakarken tam da onu açığa çıkarırdı. Yanlış olan, tek bir şey görmekle birlikte her şeyi benzetmek, yontmak, uydurmak, yamamak, dikmek, yapıştırmak ve düşmesini seyretmek. Şüphe yok, herkes bir yerlerde düşerdi... Kamera hakkını kaybeden bu kişi Arziona Dream filmini de yarım bırakmıştı zaten, çünkü orada anlatılanlar Grace’e dönüşüyordu. Ama sanırım fark etmemişti ki ben ondan daha çok sevmiştim Aylak Adam’ı , Yabancı'yı, Broken Flower’sı, Buffalo66’yı, Yumurta’yı...

Neyse, geçelim, anı çok. Anlatmaya devam edersem sinemadan değil o kişiden bahsettiğimi sanacakasınız siz şimdi. Oysa ben sinemadan söz ediyordum, hayatımın tam da kendisinden... Ama yüzeyden aldıklarını sıvayan çıktı karşıma cümlelerim içinde, bakın siz şu işe.. Bir mola iyi gider şimdi ...

En sevgimden... Hep sevgilimden bir mola benden size... Tekrar hissedeceğiniz bir yerlerde buluşun siz, ben en sevdiğimleyim...

Not: Sinema aşkımı depreştiren Altyazı Dergisi 100. Özel sayısıdır. İzlediğiniz tüm filmlere birden götürebilen bir sayı olmuş, ve sinema, ve sinema, ve sinema, "ve sinema"... Ve, evet, hayat bence başlı başına bir "ve sinema".

Morella ya da kitap mimi

2010-11-28T23:58:00.000+02:00

"O birkaç basit ses kulaklarımdan soğuk ve sakin bir belirginlikle girdi ve erimiş sıcak kurşun gibi tıslayarak beynime aktı. Yıllar - yıllar geçebilir, ama o dönemin anısı, asla yitmeyecek! Çiçeklerden ve asmadan habersiz değilim - ama baldıran ve servi beni gece gündüz gölgeler içinde yaşatıyordu. Ve ne zamanın, ne de mekanın farkındaydım. Kaderimin yıldızları gökyüzünden silindi ve bu yüzden yeryüzü karanlığa gömüldü ve figürleri titreşen gölgeler gibi yanımdan geçti gitti ve onların arasından ben bir tekini gördüm - Morella'yı. Gökkubbenin rüzgarları kulağıma tek bir ses fısıldıyordu ve denizin üstündeki dalgacıklar ilelebet mırıldanıyordu - Morella. Fakat o öldü; ve onu kendi ellerimle mezara götürdüm; ve ikinci Morella'yı gömdüğüm mahzende birincisinden hiçbir iz göremeyince uzun ve acı bir kahkaha attım."

1835 yılında yazılmış Edgar Allan Poe'nın Morella öyküsünün son paragrafı (55. sayfada) gözüm kapalı seçtiğim Poe'nun Bütün Öyküler kitabından.. Bu kitap kitaplığımın en kalın ikinci kitabı, gözümü bile kapatsam elimin altında olması gayet normal yani.. İlki de Dünya Sinema Tarihi'dir o en köşede diye ortalayım demiştim güya:)

Mimimi Prefrontal - Lobotomi'nin beklediği mızmızlığı etmeden yazdım. Birilerinin bir şey beklediğini bilince yapmama huyum baskın şu sıra nedense...:)

Ben de mimliyorum öyleyse, mim sahibi bloglar eğer bloglarının formatını değiştirmek istemezlerse bu yazımın altına yorum olarak bırakabilirler mimlerini, ama merak da etmiyorum değil lütfen yapın... Mim kuralları için tıklayın.

1- ama

2- Kevaşe'nin not defteri

3- . (nokta)

közlü tümceler

2010-11-28T10:00:00.000+02:00

ben çok gerçeğim,

sabah çok gerçek,

olanlar çok gerçek!

güneş pek yakıyor canımı, hani kıştı!

çimdikliyorum ağrımı, gözler açık...

yine acıyor, yine!

sessiz ol ve git demiştim..

tırnak aralarındaki yıldızları bile yutmadın mı sen

ah aptal,

son közlü tümceleri mi yine önsöz sandın,

dumansız alevini yine mi güneşe bağladın

yahu yine tüm hışmını geceden mi çaldın!

rica ediyorum güneş bana dokunmadan giy şu sabahlığını!

kaybol güneş, yine kendini kaybet güneş!

Üç Renk: Mavi ve Krzysztof Kieslowski

2010-11-23T23:44:00.002+02:00

Trois Couleurs: Bleu

Yönetmen Krzysztof Kieślowski

Oyuncular Juliette Binoche

Benoît Régent

Film müzikleri Zbigniew Preisner

Yapım yılı, ülkesi 1993 Fransa, Polonya ve İsviçre

Krzysztof Kieslowski

Kimilerine göre insan doğası ve modern yaşam fikri üzerine fikir yürüten bir filozof Kieslowski. Bazıları içinse sinema tarihinin en iyi hikaye anlatıcısı. Onun görüntülerle düşünmenin doruk noktasında bir dahi ve duygularla resim yapma sanatını çok iyi kullanan bir şair-yönetmen olduğunu düşünmemek elde değil. İnsanı daha ilk kareden ele geçiren yoğun duygular silsilesi içinde müziği, kurgusu ve zekice örülmüş senaryolarıyla adeta büyüleyen bir yönetmen.Onun filmleri herkeste farklı bir tat bırakıyor şüphesiz. Rastlantılar ile biçimlenen yaşamlar, eş ruhların oyunları, kendilerini alışılmadık durumlar içinde bulan sıradan insanlarla ve bir gün ben de yaşayabilirim dediğiniz durumlarla karşımızı çıkarıyor yönetmen. Ahlaki ikilemlere değinen senaryolarıyla hiç bitmeyen, aksine filmin yaşamımızdaki kalıcılığını artıran sorularla baş başa bırakıyor.

Yaşamın bir yanılsamadan ibaret olduğunu düşünen ama bu yanılsamanın içinde bile kendisine yürüyecek sağlam bir yol bulmayı sürdüren yönetmen, mesafeli fakat bir o kadar da duyarlı üslubu ile benzersizliğini korumakta...

     Polonyalı yönetmenin doğum ve ölüm yıllarının pek bir önemi olduğunu sanmıyorum benim anlatımım açısından. Ha, şu an neden Polonyalı olduğu ayrıntısını verdin o zaman öyleyse derseniz, yönetmenin 3 renk filmine değineceğim. Bu 3 renk olan mavi-kırmızı ve beyaz, Fransız bayrağının renkleridir. Polonya’da sinema, 2.dünya savaşı’nın bitiminde itibaren Sovyet modelini benimseyen bir propaganda aracı olarak algılanmış, yönetim sanatsal çıkışlara fazla prim vermemiş, daha çok konularını tarihten ve gündelik yaşamdan alan “sosyal-gerçekçi” filmlerin yapımı desteklenmişti. Daha sonraları Kieslowski’nin yanı sıra birkaç genç yönetmenle birlikte sinema sahnelerinde kendilerine yer edinmeye başladıkları dönem içinde ahlaki sorunları ele alan, birey ve toplum ilişkilerini irdeleyen ve sansür baskısının etkisiyle simgesel bir anlatım üslubunu benimseyen filmler üretmeye başlamışlardır. En azından bu anlatımın sansür baskısından geçebilmesi için filmin isimlerine verilen renkler ülke propagandasını alenen ilgilendirmektedir.

Üç Renk: Mavi

         Üçlemenin ilk filmi olan “Mavi”, özgürlük ilkesi üzerinde düşünmeye çağırıyor biz izleyicileri. Diğer iki film ise Üç renk: Beyaz ve son film de Üç Renk: Kırmızı’dır.
         Ünlü bir besteci olan kocasını ve beş yaşındaki kızı Anna’yı bir trafik kazasında yitiren Julie, içine düştüğü bunalımı tüm geçmişinden kurtularak aşmaya çalışmaktadır. Önce ölüm acısını ölümle dizginlemek ister ama intihar etmeyi başaramamıştır. Öyleyse tek yapması gereken “yaşayan bir ölü” ye dönüşmektir. Evindeki tüm eşyaları satan, aşkını ilan eden Olivier’ı kendinden uzaklaştıran, “çocuksuz” bir apartmanda tuttuğu yeni dairesinde, hiçbir iş yapmadan yaşamayı tercih eden Julie; aşkı, sevgiyi, arkadaşlığı birer aldatmaca olarak görmekte, tüm bunları günü geldiğinde acı çekmesine sebebiyet verecek bir tuzak olarak düşünmek istemektedir. Bu yeni ve basit hayatında tamamen soyutlanmış bir şekilde “özgür” ve yalnız olmayı arzular.

    Ama hep derler ya kurtulmak istese de insan geçmişinden kurtulabilir mi diye.Yaşadığı acının kuvvetiyle hissizleşen genç kadının geçmişe sünger çekmek deyiminin ne kadar da aptalca olduğunu fark etmesi de uzun sürmez. Tamamen özgür olmak, hiçbir zaman mümkün değildir. Çünkü, bizi biz yapan şeyin ta kendisidir yaşadıklarımız. Eğer aksi doğru olsaydı, Julie’ nin geçmişi büyük oranda silinmiş olurdu. Bir yandan da, bunu yapmayı gerçekten istemedi Julie, evini boşaltırken o mavi rüzgar çanını yanına alışı, dahası onu yeni yaşamına dahil etmek isteyişi ve yeni evinin salonunun tam ortasına asarak her bakışında o eşsiz müzik ziyafetiyle eski anılarını hatırlatışını isteseydi yok edebilirdi. Unutmanın imkansızlığı, bu denli güzel bir anlatımın yanı sıra müzikleriyle de yeterince vurgulanıyor filmde.


“Mavi” rengin yarattığı o mesafeli soğukluk, duygularla örülen resimler tek kelimeyle mükemmeldir. Ayrıca sahnelerin kurgulanması konusunda da büyük bir titizlik arz eden çalışmasıyla karşımıza çıkan Kieslowski, açılışta yer alan trafik kazasının yakın planlara ağırlık veren sert stilinden, bir kelebeğin kozasından çıkışları anımsatan final bölümüne dek, Julie nin zaman zaman maviden siyaha doğru ekran kararmalarına yol açacak unutma çabaları içerisinde mavinin her tonu ile birbirine bağlanmış sahne efektleri ile filmin renginin ve doğadaki ne çok mavi ışığın var olduğunu bir keşfe çıkmamıza sebebiyet veriyor diyebilirim.

    Zbigniew Preisner imzalı müzikler, sadece fonda yer alan bir besleyici öğe olmaktan çok, adeta film ile bütünleşmiş durumda ve filmin en önemli kahramanlığına soyunmuş konumdadır.

     “Mavi”nin senaryosunu yazarken, gençlik yıllarına ait bir anısından yola çıkmıştır yönetmen.Yol kenarında otostop çekerken yanından hızla geçip giden bir arabanın ardından “cehenneme git!” diye bağıran ve arabanın bir anda devrilip, şoförünün ölmesine tanık olan Kieslowski, yaşadığı bu olayı hiç unutmamış, sadece “Mavi” nin senaryosunda değil, ”Sonsuz” filminin de bir sahnesinde aynı durumu kullanmıştır.

Kapanış sekansında koro ile söylenen bestenin sözleri aşağıdaki gibidir.

Zbigniew Preisner - Song for the Unification of Europe (Julie's Version)

Eğer meleklerin diliyle konuşsam,
Ama sevgim olmasa,
Ses çıkaran bir bakırdan farkım olmaz.
Eğer peygamberlikte bulunabilsem,
Bütün sırları bilsem ve bütün bilgiye sahip olsam,
Eğer dağları yerinden oynatacak kadar
Büyük bir imanım olsa
Ama sevgim olmasa,
Bir hiçim.
Sevgi sabırlıdır
Sevgi şevkatlidir
Sevgi her şeye dayanır,
Her şeye inanır.
Sevgi asla son bulmaz
Ama peygamberlikler ortadan kalkacak,
Diller sona erecek,
Bilgi ortadan kalkacaktır
Peygamberlikler ortadan kalkacak,
Diller sona erecek,
Bilgi ortadan kalkacaktır
İşte böylece Kalıcı olan,
İman,ümit ve sevgidir
Bunlardan en üstün olanı da
“Sevgi”dir.

Bu sözlerin eşliğinde dolan gözlerle “mavi son”u bulur film... İzlemediyseniz bir güzel ve yorucu bir seyir dilerim; izlediyseniz, biliyorum benimle hemfikirsiniz: “bu filmi unutmak mümkün değil...”

not 1:
bu yazım 2007'de ilk olarak (sanırım)
yayınlanmıştır.
Ayrıca bir yerel gazete,
bir yerel dergi ve
okul dergimizde yayınlanmıştır.

Not 2 :

Krzystof Kieslowski filmlerinin

Zbigniew Presiner imzalı

müziklerini indirmek için tıklayın.

olmazsa eposta atabilirsiniz.

Sadece Yolculuk

2010-11-15T13:21:00.004+02:00

Gerçekten çok kanıyordu ve bu hiç bitmeyecek gibi gelmiyor muydu? Çoraklaşmaya yüz tutmuş bir sonbahar gibiydi bu aylar ve birden kış bastırdı çoraklaşmaya bile izin yok demedik mi? Bıraksaydık da kurusaydı toprak da tanısaydı kendini, buna alışsaydı da sonra yeşil hayalini gerçekleştirseydi, hatta hayal bile artık hayal olmayacağını bilseydi. Herkes biliyordu böyle olacaktı da niye böyle mi olmadı? Sormak lazım ona, buna...

-ama asla bana.

Ben kendimde bile kaybolmuşken şimdi tüm parmaklar beni işaret ediyor ve ben kime bakıyorlar diye bakıyorum... Sizin şu resimleriniz kadar güçlü duramıyorum...

Hani içinde hiç gitmeyi istemediğin ama bir o kadar da gitmek de istediğin bir biletin olduğu çantan var, odandasın. İçine bomboz olmuş birkaç tshirt atıyorsun, hırkalar ve yün çoraplarını alıyorsun yanına. Kitapların var almak istediğin çokça, başka bir şey koyamamaktan korkup seçmek zorunda olduğun, bir de şimdi çanta hazır da odada sanki çok şey unutmuşsun hissi. Oturup kalıyorsun sandalyende, seyrediyorsun belki saatlerce baktığın odayı bir kez daha. Çıkmak istiyorsun da o güç diyorsun, insandaki o güç, yine anahtarlığa astığımız anahtarlarımız gibi kapının yanında falan mı ki ben bulamadım şimdi... Uçurtmam yok ceplerimde... Ama mavi hayalini paylaşıyorum uçurtmaların içten içe.. Sadece bir yönü var mı uçurtmanın gideceği yeri onlar biliyor mu, ben bilmiyorum, biletim cebimde olsa da bilmiyorum yönümü...Bir iç çekiş, bir yakarı ve bir çığlık.. Duyuruyorum, duyuyorum... duyumsuyorum..

Kaldığım yer güçsüzlüğüm sadece başka da kalacak bir şey yok bu odada.

Bir an deli gibi tren yolculuğu yapmak istedim, bir yere gitmese de olur, sadece yolculuk.. İşte o zaman sadece yolculuk olurdu bu. Ama nereye gitse ki? "Var mı bir şehir öneriniz?" desem ve siz sussanız, sonra olsun her bir şehir en güzel şehir.

dinle

Pİ (1998)

2010-11-12T01:44:00.002+02:00

Yönetmen: Darren Aronofsky

Sean Gullette (Maximillian Cohen)

Mark Margolis (Sol Robeson)

____Repliklerden Ötede - Beride

9:13

Kişisel not.

Küçük bir çocukken,

Annem güneşe sürekli bakmamamı söyledi.

Sonra bir gün, altı yaşımdayken,baktım.

Doktorlar gözlerimin bir daha iyileşip iyileşmeyeceğini bilmiyorlardı.

Bu karanlıkta yapayalnız, çok korkmuştum.

Yavaşça,

Gün ışığı bandajlardan süzüldü.

Ve artık görebiliyordum.

Ama içimdeki şeyler değişmişti, o gün ilk baş ağrım tuttu.

12:45

Varsayımlarımı tekrar ediyorum.

Bir: matematik doğanın dilidir.

İki: etrafımızdaki her şey sayılarla tanımlanabilir ve anlamlandırılabilir.

Üç: herhangi bir sistemdeki sayıları grafikte gösterirseniz, şekiller ortaya çıkar.

Bu nedenle, doğada her yerde şekiller vardır.

Kanıt:

Salgın hastalıkların dönüşü;

Caribou nüfusunun çoğalıp azalması;

Güneş lekesi daireleri;

Nil'in yükseklip alçalması;

Peki ya borsa?

Sayılar evreni,

Global evreni temsil eden milyonlarca çalışan el,

çalışan zihin

Yaşamla beraber çığlık atan geniş bir ağ.

Bir organizma.

Doğal bir organizma.

Benim hipotezim:

Borsada da var, şekiller vardır

Burada hemen önünde sayıların arkasına gizlenmiş.

Her zaman vardı.

12:50

Return'a bas.

16.23

Sonuçlar.

Öklid, NTC yarın 100 puan düşecek diyor.

PRONET altmış beş çeyrekte sabit kalacak.

Kariyerinin tavan puanı.

17:55

Kişisel not.

24 saatin içinde ikinci atak.

80 miligram Promozine HCI.

Ve altmış miligram Summattrapan ağızdan verildi;
bir miligram Dehydroric-atamine-mezilayte deri altından enjekte edildi.

11:22

Kişisel not.

Sol, Pi'yi araştırmayı bıraktığında ölmüş sayılırdı.

Bu sadece felç değildi düşünmeyi bırakmıştı.

Nasıl oldu da, Pi'nin ne olduğunu bu kadar görmeye yaklaşmışken durabildi?

Nasıl oldu da bu kadar yakınken sayıların ardında,

bir düzene sahip şekillerin olduğuna inanmaktan vazgeçebildi?

Döngünün basitliğini görüyoruz

Sonsuza kadar uzanan sayıların çıldırtan karmaşıklığını görüyoruz,

3,14'ten sonsuzluğa,

Fibonacci dizisi?

Theta: Altın oranın Yunanca sembolü

13:26

Varsayımlarımı tekrar ediyorum.

Bir: matematik doğanın dilidir.

İki: etrafımızdaki her şey sayılarla tanımlanabilir ve anlamlandırılabilir.

Üç: herhangi bir sistemdeki sayıları grafikte gösterirseniz şekiller ortaya çıkar.

Bu nedenle, doğada her yerde şekiller vardır.

Peki ya borsa?

Sayılar evreni.

Her zaman vardı..

Hemen önünde sayılarla oynayan şekiller vardı.

10:18

Return'a bas.

10.24

Sonuçlar

Hiçbir şey öklid, AAR'yi attı.

Buçuk olarak tahmin etti.

AAR 20 yıldır 40'ın altına inmemişti.

Anormalliğin açıklaması: İNSAN HATASI!..

11:11

Sonuçlar bugüne kadarki tedavi başarısızlığa uğradı.

Beta önleyicileri,

Kalsiyum kanalı önleyicileri,

Adrenalin enjeksiyonları.

Yüksekten ibuproten, steroidler, matastikler,

Sert egzersiz, kefin, akapunktur, marihuana, perkodan, mirdin, tenormen, sanser, hema patikler

Sonuç yok.

Sonuç yok!

"Sol: Eski Japonlar go tahtası evrenin mikrokozmozu olarak düşünürlerdi. Tahta boşken basit ve düzenli gözükse de, oyundaki hamleler sonsuzdur. 2 go oyunu birbirinden tamamen farklıdır, tıpkı dolu gibi. Bu yüzden Go tahtası aslında son derece karmaşık ve kaotik bir evreni temsil eder. Ve Go bizim dünyamızın bir gerçeğidir, Max. Öyle kolay kolay matematikle özetlenemez basit bir şekil yoktur.

Max: Ama oyun ilerledikçe oynayabileceğin hamleler azalır, tahta bir düzen içine girer ve kısa süre içinde her hareket tahmin edilebilir hale gelir.

-Yani,

-Yani belki, biz farkında değiliz ama, her Go oyunun altında yatan bir şekil ve düzen var.

Belki de bu borsadaki şekil gibidir?

Tevrat mı? Şu 216 rakamlı sayı,

- BU DELİLİK!.

- BELKİ DE DEHA!! Bu numarayı bulmalıyım.

- Dur biraz! Onu kaybediyorsun. Biraz soluklanmalısın. Kendini dinle. Bilgisayarındaki böcek ve senin karşılaştığındaki ve birkaç dindar herifle arda bağlantı kuruyorsun. Eğer, 216 rakamlı sayıyı istiyorsan onu her yerde bulabilirsin, sokağın köşesinde kapının önüne 216 adım, asansörde harcadığın 216 saniye. Zihnin takıntılı hale geldiğinde diğer her şeyi bir kenara koyar ve o şeyi doğada her yerde bulabilirsin. 320, 450, 22 her neyse işte. Sen 216'yı bulacaksın ama Max, bilimsel sertliği bir kenara bıraktığın sürece, bir matematikçi değil, numerolojist olursun."

4:42

Yeni bir kent

Pisagoru anımsa, Matematikçi, kültürdür.

Atina, M.Ö.500.

Yaygın inanış: Evren sayılardan oluşmuştur.

Yaygın Destek: Altın oran.

En iyi tanımı geometrik olarak altından bir dikdörtgenle yapılabilir.

Görünüşte, uzunluğu ve genişliği arasında zarif bir denge vardır.

Kenarlar arttığında, ardında aynı farklı orana sahip.

Daha küçük bir altın dikdörtgen bırakır.

Kenarlaşma devam eder, daha küçük, sonsuza dek

11.18

Daha fazla kanıt.

Da vinciyi hatırla.

Sanatçı, mucit, heykeltıraş, doğa bilimci.

İtalya 15.yy.

Altın dikdörtgenin kusursuzluğunu yeniden keşfetti.

Ve onu eserlerinde resmetti.

Ortak merkezli altın dikdörtgeni bir yayla bağlantılandırarak,

mitik bir altın spiral elde edebilirsiniz.

Onu doğada bulduğu için bu şekil Pisagorun hoşuna gitti-

bir deniz kabuğu, keçi boynuzları, girdaplar,

tornadolar, parmak izlerimiz, DNAlarımız ve hatta Samanyolu.

9:22

Kişisel not.

Küçük bir çocukken annem güneşe sürekli bakmamamı söylemişti sonra bir gün baktım.

İlk başta, parlaklık eziyordu,

ona bakmaya devam ettim,

gözlerimi kırpmamaya zorladım kendimi.

Ve sonra parlaklık yitip gitmeye başladı.

Gözbebeklerim yuvalarından çekildi ve

her şey yakınlaşmaya başladı.

Ve bir an için anladım.

Yeni hipotezim:

Dev bir spiralde yaşarken, spirallerden oluştuysak,

yaptığımız her şey spirale doluyor.

10:15

Kişisel not.

Doğruyu söylemek gerekirse bir dal üzerinde gidiyorum.

Ama onun ucundayım

18:30

Return'a bas.

Return'a bas!

"Sayı tek başına hiçbir şey ifade etmiyor.

Aslolan anlamı.

Söz dizimi..

Sayılar arasındaki anlam..

- Bir şey anlamadım.

O senin anlaman için değil..

Buldum,

BEN buldum!

Anlıyorum ve o anlamı göreceğim.

Rab tarafından BEN seçildim!."

17:13

Kişisel not.

Daha hızlanıyor..

Uzaya böyle bakıp durursanız kör olabilirsiniz

Beyin olmadan gözler ne yapar?..

14:50

15:10

16:55

10.35

Şimdiden görmeye başlıyorum.

17:22

Kişisel not.

Küçük bir çocukken, annem sürekli güneşe bakmamamı söyledi.

Sonra bir gün altı yaşındayken baktım...

"- hadi Max, yapabilir miyiz?

476x276=?

-BİLMİYORUM, Bilmiyorum..!"

________________________________________________________

kendimize not:

Mayıs' 2007, "gençken" hiç üşenmez yazardım başka bir blogda. Filmlerden notlar, film eleştirileri, replikler paylaşırdım... Sadece yazdıklarımı takip eden, yorumlarıyla bana ilham veren, çıkarsız, sadece yeni yazı yazmamı bekleyen insanlar vardı etrafımda. Dostluklar kuruldu nice. Şimdi o zamanların tadı başkaydı diyorum eski blogumdan sinema yazılarımı hiç acele etmeden buraya aktarırken... Hala sessiz de olsa izleyenler var o günlerden biliyorum, bu yazı size... sana...

bir üretti - bir türetti - bir tüketti

2010-11-10T21:21:00.001+02:00

bir dizi vardı hani

aynı bölümü onlarca kez göstermişlerdi de kimse bir şey anlamamıştı

__________________________________

bir din vardı hani

inanmayanlar doğmaya başlayınca herkes dindar olmuştu

___________________________________

bir sızı vardı hani

ben çok acıyor dedikçe o benim canımı daha çok yakmıştı

___________________________________

bir gizi vardı hani

sadece ben biliyordum da o daha söylerken unutmuştu

___________________________________

bir yazı vardı hani

o ben de okudum derken benim güneşinden bahsettiğim

___________________________________

bir tanı vardı hani

yazması da yaşaması kadar hastalıktı

___________________________________

bu bir saçmalıktı

beni bir'ledi

seni bir'ledi

onu mimledi

-silindi

ıssızın leşi

2010-11-06T22:53:00.001+02:00

Bir bulantıdır gidiyor.

"Deniz dibi cinleri" bile karaya vuruyor

Toplu intihar eylemleri yeniden moda

Sanki herkes bir defa da olsa ruh eşiyle sevişip ölmek ister gibi izliyor birbirini

Cevapsız arıyor sözler

Bu o mu derken takılıyor hayatlarınızın bozuk plakları

Bir iki mırıltıyla da olsa çıkıyor cümleler

Olmayana olmayan

Olana olmayan

Olmaza olan

Söylemek istemediklerimiz kulaklarımızda

Çok kızgınız yine insanlığımıza

İtiyoruz kendimizi

Bu o zaman değil, tamam

Peki, ama yaz geçtiyse

Bu yazı geçtiyse

Bu, o ıssızın leşiyse...

Korkma kokusundan

Yanan sensin,
değildi o hiçbir zaman

dinliyor. Siya Siyabend

okuyor. Bulantı - Sartre

2010-11-05T19:27:00.004+02:00

Bir ev hanımının en mutlu olduğu an yemeklerinin beğenildiği andır. Ve benim annem beni doğurduğunda sanki tüm ahaliye en lezzetli sofrayı kurmuş kadar mutluymuş. Herhalde kimse bu yemeğin biraz acısı fazla diyemediği için olsa gerek, o gün bugündür benim ağzım yanmakta...